ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ
Νομολογία
Απόφαση 723/2026 Έβδομο Τμήμα
Σχέδιο σύμβασης με αντικείμενο την ανάθεση υπηρεσιών αποξήλωσης του ανενεργού δικτύου, διενέργειας καταγραφής των στύλων στο ενεργό και ανενεργό εναέριο ηλεκτρικό δίκτυο της Ο.ΣΥ. Α.Ε.
Σχέδιο σύμβασης με αντικείμενο την ανάθεση υπηρεσιών αποξήλωσης του ανενεργού δικτύου, διενέργειας καταγραφής των στύλων στο ενεργό και ανενεργό εναέριο ηλεκτρικό δίκτυο της Ο.ΣΥ. Α.Ε. και αντικατάστασης στύλων στήριξης εναέριου ηλεκτρικού δικτύου παροχής ενέργειας στα ηλεκτροκίνητα λεωφορεία της Ο.ΣΥ. Α.Ε., προς άρση επικινδυνοτήτων. Προσφυγή ανάκλησης κατά Πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης. Παρέμβαση της αναδόχου εταιρίας υπέρ του προσφεύγοντος οργανισμού. Με την παρούσα απόφαση κρίθηκε ότι νομίμως ορίστηκε συντετμημένη προθεσμία παραλαβής προσφοράς κατ’ άρθρο 264 παρ. 3 του ν. 4412/2016 και (νομίμως) προβλέφθηκε ότι η προηγούμενη εμπειρία του αναδόχου πρέπει να έχει αποκτηθεί στο πλαίσιο εκτελεσθείσας σύμβασης με εταιρίες παροχής συγκοινωνιακού έργου του δημοσίου τομέα. Ακολούθως, κρίθηκε ότι οι όροι της διακήρυξης σχετικά με: α) την απαίτηση εκτέλεσης εκ μέρους του αναδόχου κατά τη τελευταία τριετία όμοιας υπηρεσίας σε πόλη άνω των δύο εκατομμυρίων κατοίκων (αντίθετη μειοψηφία), β) το αναγκαίο προσωπικό για την εκτέλεση της σύμβασης το οποίο πρέπει να απασχολείται με συμβάσεις αορίστου χρόνου και γ) την υποχρέωση σε περίπτωση που ανάδοχος ανακηρυχθεί κοινοπραξία ή ένωση εταιριών, καθένα από τα κριτήρια τεχνικής ικανότητας να πληρούται τουλάχιστον από το ένα μέλος της, έχουν τεθεί στη διακήρυξη μη νομίμως. Απόρριψη προσφυγής ανάκλησης. Απόρριψη παρέμβασης.
- Κατηγορία:
- Προσυμβατικός έλεγχος
- Υπηρεσίες
Απόφαση 670/2026 Έβδομο Τμήμα
Η Ελληνική Εταιρεία Εξαγωγικών Πιστώσεων ΑΕ (ECG) συνιστά οργανισμό δημοσίου δικαίου και υπόκειται στον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας των συμβάσεων που συνάπτει ως αναθέτουσα αρχή από το ΕλΣυν.
Η Ελληνική Εταιρεία Εξαγωγικών Πιστώσεων ΑΕ (ECG) συνιστά οργανισμό δημοσίου δικαίου και υπόκειται στον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας των συμβάσεων που συνάπτει ως αναθέτουσα αρχή από το ΕλΣυν. Η ECG εξυπηρετεί προδήλως σκοπούς γενικού συμφέροντος και οι στόχοι της προεχόντως συνίστανται στην υποστήριξη της ελληνικής επιχειρηματικότητας και στην προώθηση της εξαγωγικής πολιτικής της χώρας. Το Δικαστήριο επισημαίνει ότι η ασφάλιση μη εμπορεύσιμων κινδύνων αντιπροσωπεύει μη αμελητέο τμήμα των δραστηριοτήτων της εταιρείας. Απορρίπτεται η προσφυγή ανάκλησης και η υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση.
- Κατηγορία:
- Προσυμβατικός έλεγχος
- Υπηρεσίες
Απόφαση 555/2026 Έβδομο Τμήμα
Προσφυγή ανάκλησης Ειδικού Λογαριασμού Κονδυλίων και Έρευνας ΑΕΙ (ΕΛΚΕ) κατά πράξης Επιτρόπου με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του ΕΛΚΕ και άλλων δημοσίων φορέων με αντικείμενο την επιστημονική υποστήριξη και καινοτόμες δράσεις για τη φυτοπροστασία της ε
Προσφυγή ανάκλησης Ειδικού Λογαριασμού Κονδυλίων και Έρευνας ΑΕΙ (ΕΛΚΕ) κατά πράξης Επιτρόπου με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του ΕΛΚΕ και άλλων δημοσίων φορέων με αντικείμενο την επιστημονική υποστήριξη και καινοτόμες δράσεις για τη φυτοπροστασία της ελιάς. Σύμφωνα με το άρθρο 229 παρ. 3 του ν. 4957/2022, όπως διαμορφώθηκε με το άρθρο 94 του ν. 5094/2024, οι ΕΛΚΕ, αν και δεν έχουν νομική προσωπικότητα, εντούτοις έχουν ικανότητα διαδίκου σε δίκες ενώπιον του Ελεγκτικού Συνεδρίου (βλ. και άρθρο 31 ν. 4700/2020). Οι ΕΛΚΕ συνιστούν «οργανισμούς δημοσίου δικαίου» που δύνανται να δρουν ως «αναθέτουσες αρχές» κατά την έννοια του ενωσιακού δικαίου και, συνεπώς, δύνανται να συνάπτουν προγραμματικές συμβάσεις με άλλους δημόσιους φορείς, παρά τα περί του αντιθέτου διαλαμβανόμενα στην προσβαλλόμενη πράξη. Έλλειψη εννόμου συμφέροντος άλλων ΕΛΚΕ για άσκηση παρέμβασης υπέρ του προσφεύγοντος ΕΛΚΕ, καθώς η ευδοκίμηση της προσφυγής ανάκλησης δεν συνεπάγεται ευθέως μεταβολή της νομικής και πραγματικής τους κατάστασης. Παραδοχή προσφυγής ανάκλησης. Ανάκληση προσβαλλόμενης πράξης. Απόρριψη παρεμβάσεων των παρεμβαινόντων ΕΛΚΕ.
- Κατηγορία:
- Προσυμβατικός έλεγχος
- Υπηρεσίες
Απόφαση 540/2026 Δεύτερο Τμήμα
Αγωγή Δ.Ε.Υ.Α. Σκύδρας κατά αποσπασμένου σε αυτήν δημοτικού υπαλλήλου, με τον οποίο δεν συνδεόταν κατά τον κρίσιμο χρόνο με ενεργό οργανικό υπαλληλικό δεσμό. Αναζήτηση ποσού επιδόματος θέσης ευθύνης που φέρεται να καταβλήθηκε αχρεωστήτως.
Αγωγή Δ.Ε.Υ.Α. Σκύδρας κατά αποσπασμένου σε αυτήν δημοτικού υπαλλήλου, με τον οποίο δεν συνδεόταν κατά τον κρίσιμο χρόνο με ενεργό οργανικό υπαλληλικό δεσμό. Αναζήτηση ποσού επιδόματος θέσης ευθύνης που φέρεται να καταβλήθηκε αχρεωστήτως. Η αξίωση πηγάζει όχι από τον έλεγχο των λογαριασμών του εν λόγω νομικού προσώπου, ώστε να συνιστά διοικητική διαφορά ουσίας με δημοσιονομικό χαρακτήρα υπαγόμενη πρωτογενώς στη δικαιοδοσία του ΕλΣυν, αλλά από τη λειτουργία της εργασιακής μεταξύ τους σχέσης καθ’ εαυτήν που ρυθμίζεται από το ιδιωτικό δίκαιο υπαγόμενη κατ’ αρχήν στη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων. Απόρριψη αγωγής. Δεν θίγεται η δυνατότητα της Δ.Ε.Υ.Α. να επιδιώξει, στο πλαίσιο ελέγχου των λογαριασμών της, την επιβολή καταλογισμού σε βάρος του.
- Κατηγορία:
- Δημοσιονομική Ευθύνη
- Αχρεωστήτως λαβόντες
Απόφαση 467/2026 Δέκατο Τμήμα
Δικαιοδοσία του Ελεγκτικού Συνεδρίου επί διαφοράς που αναφύεται από απόφαση με την οποία επιβλήθηκε ταυτόχρονα δημοσιονομική διόρθωση με ανάκτηση και απένταξη από συγχρηματοδοτούμενο Πρόγραμμα.
Δικαιοδοσία του Ελεγκτικού Συνεδρίου επί διαφοράς που αναφύεται από απόφαση με την οποία επιβλήθηκε ταυτόχρονα δημοσιονομική διόρθωση με ανάκτηση και απένταξη από συγχρηματοδοτούμενο Πρόγραμμα. Η φύση της πράξης ανάκλησης ένταξης της δικαιούχου σε Πρόγραμμα όταν έχουν κινηθεί οι λογαριασμοί και η πράξη βρίσκεται σε φάση ολοκλήρωσης. Δυσανάλογη η ολική ανάκληση της δημόσιας συνεισφοράς και η απένταξη της εκκαλούσας από το Πρόγραμμα.
- Κατηγορία:
- Δημοσιονομική Ευθύνη
- Δημοσιονομικές διορθώσεις
Απόφαση 446/2026 Έβδομο Τμήμα
Προσφυγή ανάκλησης κατά Πράξης του Ε΄ Κλιμακίου, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η σύναψη προγραμματικής σύμβασης για την Κατασκευή Κέντρου Υδάτινου Αθλητισμού και Πολιτισμού και Διαμόρφωση χώρων πρασίνου, μεταξύ του ΝΠΙΔ Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας (ΣΕΦ), του Ολυμπιακού Συνδέσμου Φιλάθλων Π
Προσφυγή ανάκλησης κατά Πράξης του Ε΄ Κλιμακίου, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η σύναψη προγραμματικής σύμβασης για την Κατασκευή Κέντρου Υδάτινου Αθλητισμού και Πολιτισμού και Διαμόρφωση χώρων πρασίνου, μεταξύ του ΝΠΙΔ Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας (ΣΕΦ), του Ολυμπιακού Συνδέσμου Φιλάθλων Πειραιά (ΟΣΦΠ) και της Περιφέρεια Αττικής. Το Τμήμα κρίνει ότι δεν συντρέχουν διακωλυτικοί λόγοι, διότι: α) Η προηγηθείσα σύμβαση μεταξύ ΣΕΦ και ΟΣΦΠ ορθώς δεν υποβλήθηκε σε προσυμβατικό έλεγχο, δεδομένου ότι δεν έφερε στοιχεία σύμβασης παραχώρησης έργου και υπηρεσιών, αλλά μίσθωσης ακινήτου. β) Τηρήθηκε η αρχή της οικονομικότητας, ενώ η Περιφέρεια Αττικής ανέλαβε τη χρηματοδότηση και δημοπράτηση του έργου, ο ΟΣΦΠ την εκπόνηση μελετών και το ΣΕΦ την απομάκρυνση κινητών από το χώρο. γ) Η κρινόμενη σύμβαση πληροί τα αναγκαία τυπικά στοιχεία των προγραμματικών συμβάσεων του άρθρου 100 του ν. 3852/2010 και εξυπηρετεί τον επιδιωκόμενο σκοπό της προαγωγής του αθλητισμού. Απαράδεκτη η παρέμβαση της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής λόγω μη στοιχειοθέτησης εννόμου συμφέροντος. Δεκτή η προσφυγή ανάκλησης.
- Κατηγορία:
- Προσυμβατικός έλεγχος
- Έργα
Πράξη 183/2026 Ε' Κλιμάκιο
Κωλύεται η υπογραφή σχεδίου σύμβασης με αναθέτοντα φορέα την εταιρεία «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μ.Α.Ε.» για το έργο «Κατασκευή νέας μονής σιδηροδρομικής γραμμής στο τμήμα Νέα Καρβάλη - Τοξότες». Αρχές της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών, της ανάπτυξης του ανόθευτου και υγιούς ανταγωνισμού, της
Κωλύεται η υπογραφή σχεδίου σύμβασης με αναθέτοντα φορέα την εταιρεία «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μ.Α.Ε.» για το έργο «Κατασκευή νέας μονής σιδηροδρομικής γραμμής στο τμήμα Νέα Καρβάλη - Τοξότες». Αρχές της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών, της ανάπτυξης του ανόθευτου και υγιούς ανταγωνισμού, της ίσης μεταχείρισης και της αποφυγής διακρίσεων, της αναλογικότητας και της διαφάνειας. Διατύπωση των όρων που αφορούν στο φυσικό και οικονομικό αντικείμενό σύμβασης με σαφήνεια, ακρίβεια και χωρίς αμφισημία. Το ελεγχόμενο έργο, κατά τον χρόνο δημοπράτησής του, δεν ήταν ώριμο, αφού δεν είχαν ληφθεί υπόψη από τον αναθέτοντα φορέα και δεν είχαν αντιμετωπισθεί στην Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) αφενός η εγγύτητα τμήματος του έργου προς παρακείμενες εγκαταστάσεις υψηλής επικινδυνότητας και αφετέρου η διέλευση τμήματος υπόγειου αγωγού φυσικού αερίου εντός της περιοχής επέμβασης του έργου. Τροποποίηση ΑΕΠΟ. Οι επιπρόσθετες, σε σχέση με το δημοπρατηθέν φυσικό αντικείμενο, εργασίες επιφέρουν ουσιώδη τροποποίηση του έργου και ουσιώδη αύξηση του οικονομικού του αντικειμένου έναντι του ήδη προϋπολογισθέντος. Το ουσιώδες της τροποποίησης δεν αναιρείται από το ότι οι επίμαχες εργασίες εντοπίζονται σε μικρό τμήμα του συνολικού μήκους του έργου ούτε από την (ενδεχόμενη) μη μεταβολή της αρχικής χάραξης αυτού. Αμφισβήτηση του ευλόγου της δημοσιονομικής επιβάρυνσης και διακινδύνευση της ασφαλούς εκτέλεσης και της έντεχνης υλοποίησης του έργου, δεδομένου ότι αυτό έχει ήδη δημοπρατηθεί και κατακυρωθεί προ της τροποποίησης της ΑΕΠΟ. Παράβαση των αρχών της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και της οικονομικότητας.
- Κατηγορία:
- Προσυμβατικός έλεγχος
- Έργα
Πράξη 176/2026 Ε' Κλιμάκιο
Σχέδιο σύμβασης για την κατασκευή περίφραξης αποτροπής πρόσβασης στον σιδηροδρομικό διάδρομο. Μη νομίμως προσέφυγε η εταιρεία «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μ.Α.Ε.» στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης, κατ’ επίκληση των διατάξεων του άρθρου 12 παρ.
Σχέδιο σύμβασης για την κατασκευή περίφραξης αποτροπής πρόσβασης στον σιδηροδρομικό διάδρομο. Μη νομίμως προσέφυγε η εταιρεία «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μ.Α.Ε.» στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης, κατ’ επίκληση των διατάξεων του άρθρου 12 παρ. 8 του ν. 5167/2024. Οι ως άνω διατάξεις έχουν την έννοια ότι, για την ανάθεση συμβάσεων που σχετίζονται με τη σιδηροδρομική ασφάλεια, δεν εφαρμόζονται οι τακτικές διαδικασίες που προβλέπονται στον ν. 4412/2016, αλλά, πλην άλλων, η εξαιρετική διαδικασία του άρθρου 269 του νόμου αυτού, εφόσον, όμως, συντρέχουν σωρευτικά, πλην της κατεπείγουσας ανάγκης, και οι λοιποί όροι και προϋποθέσεις της, εφαρμοστέας, εν προκειμένω, περ. δ΄ του εν λόγω άρθρου 269, οι διατάξεις του οποίου εφαρμόζονται παράλληλα και συμπληρωματικά προς τις ειδικές ρυθμίσεις του άρθρου 12 παρ. 8 του ν. 5167/2024. Μη ύπαρξη απρόβλεπτων γεγονότων. Επαρκής χρόνος που επέτρεπε την ανάθεση της σύμβασης με ανοικτή ή κλειστή διαδικασία, έστω και με συντόμευση των σχετικών προθεσμιών. Το ελεγχόμενο έργο φέρει χαρακτηριστικά που δικαιολογούν βέβαιο διασυνοριακό ενδιαφέρον αλλοδαπών επιχειρήσεων Κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης.
- Κατηγορία:
- Προσυμβατικός έλεγχος
- Έργα
Απόφαση 174/2026 Ελάσσων Ολομέλεια
Σχέδιο σύμβασης για την ανάθεση προμήθειας είκοσι πέντε (25) Αμφιβίων Μονοκινητήριων Αεροσκαφών Πυρόσβεσης για τα νησιωτικά συμπλέγματα.
Σχέδιο σύμβασης για την ανάθεση προμήθειας είκοσι πέντε (25) Αμφιβίων Μονοκινητήριων Αεροσκαφών Πυρόσβεσης για τα νησιωτικά συμπλέγματα. Η παράλειψη της διενεργούσας αρχής να εκτιμήσει πρωτογενώς και να αιτιολογήσει ρητώς και ειδικώς εάν συντρέχει ο λόγος αποκλεισμού της απόκρυψης πληροφοριών συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια που κωλύει τη σύναψη της σύμβασης. Επανάληψη διαδικασίας κατ’ εφαρμογή του άρθρου 106 παρ. 3 του ν. 4412/2016. Η κρίση της διενεργούσας αρχής δεν παρίσταται νομίμως και επαρκώς αιτιολογημένη δοθέντος ότι παραβλέπει το γεγονός ότι η αποσιώπηση έκδοσης (μη τελεσίδικης) δικαστικής απόφασης περί συμμετοχής σε αντιανταγωνιστικές συμπράξεις αντίκειται προδήλως σε σαφείς όρους του νόμου και της οικείας διακήρυξης, καθώς και στις αρχές της καλής πίστης και της διαφάνειας, με αποτέλεσμα η επιδειχθείσα συμπεριφορά στο πλαίσιο του συγκεκριμένου διαγωνισμού να εμφανίζει ιδιαίτερη βαρύτητα με βάση και την αρχή της αναλογικότητας. Κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης. Μειοψηφία. Η εκτίμηση της ακεραιότητας του οικονομικού φορέα, στο πρόσωπο του οποίου συντρέχει, κατ’ αρχήν, κάποιος (δυνητικός) λόγος αποκλεισμού, ανάγεται στην ίδια τη σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ αυτού και της αναθέτουσας αρχής, η κρίση από την τελευταία του μείζονος ή ελάσσονος χαρακτήρα της παρατυπίας, στην οποία υπέπεσε ο οικονομικός φορέας, δεν δύναται να υποκατασταθεί από το Δικαστήριο, στο πλαίσιο ελέγχου αιτιολογίας της κρίσης αυτής, εφόσον, πάντως, παρατίθενται με την κρίση αυτή σαφώς και επαρκώς οι λόγοι, για τους οποίους ο οικονομικός φορέας εξακολουθεί να είναι αξιόπιστος για την αναθέτουσα αρχή, αν και έχει υποπέσει, αντικειμενικά, στην παρατυπία (της απόκρυψης πληροφοριών).
- Κατηγορία:
- Προσυμβατικός έλεγχος
- Προμήθειες
Πράξη 146/2026 ΣΤ' Κλιμάκιο
Σχέδιο σύμβασης για την προμήθεια και εγκατάσταση συσκευών χειρός (αλκοολόμετρο), καθώς και επιστόμιων, για την κάλυψη των αναγκών του στόλου λεωφορείων-οχημάτων.
Σχέδιο σύμβασης για την προμήθεια και εγκατάσταση συσκευών χειρός (αλκοολόμετρο), καθώς και επιστόμιων, για την κάλυψη των αναγκών του στόλου λεωφορείων-οχημάτων. Η διενεργηθείσα έρευνα αγοράς δεν ήταν πρόσφορη για την επαρκή τεκμηρίωση της προϋπολογισθείσας δαπάνης της εν θέματι προμήθειας διότι περιορίστηκε τελικώς μόνο στα προϊόντα του ίδιου κατασκευαστικού οίκου. Μη νόμιμοι αυτοτελώς και σε συνδυασμό μεταξύ τους οι όροι που προβλέπουν ότι σε περίπτωση ένωσης οικονομικών φορέων, οι ελάχιστες απαιτήσεις θα πρέπει να καλύπτονται από κάθε μέλος της ένωσης ξεχωριστά. Μη νόμιμος ο όρος της διακήρυξης περί υποχρέωσης απόδειξης από τους φορείς προηγούμενων προμηθειών αντίστοιχων συσκευών την τελευταία πενταετία, μόνο στην Ελλάδα, λόγω αδικαιολόγητου αποκλεισμού οικονομικών φορέων που έχουν εκτελέσει αξιόπιστα σχετικές συμβάσεις, μεταξύ άλλων, σε άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μη νόμιμος ο όρος της διακήρυξης, σύμφωνα με τον οποίο στην ομάδα έργου του υποψήφιου αναδόχου πρέπει να υπάρχουν δύο πιστοποιημένοι τεχνικοί από τον κατασκευαστή της (προσφερόμενης) συσκευής για την ορθή εγκατάσταση και λειτουργία, ενώ αποκλείεται η συμμετοχή οικονομικών φορέων που αποδεικνύουν την ικανότητά τους, διαθέτοντας έμπειρο προσωπικό που έχει εκτελέσει αξιόπιστα σχετικές συμβάσεις με τις ίδιες ή παρόμοιες συσκευές. Συναφώς, από την κατασκευάστρια εταιρεία των προσφερόμενων εν προκειμένω συσκευών βεβαιώνεται ότι ο ανάδοχος, εξ ολοκλήρου θυγατρική εταιρεία του ίδιου ομίλου είναι ο επίσημος διανομέας των προσφερόμενων ειδών στην Ελλάδα και αποτελεί τον μοναδικό εξουσιοδοτημένο πάροχό της για υπηρεσίες συντήρησης στην Ελλάδα. Κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης.
- Κατηγορία:
- Προσυμβατικός έλεγχος
- Προμήθειες
