Θεσμικό Πλαίσιο

Το Ελεγκτικό Συνέδριο αποτελεί, σύμφωνα με το άρθρο 98 του ισχύοντος Συντάγματος, πλήρη και αυτοτελή δικαιοδοτικό κλάδο, ανώτατο δημοσιονομικό Δικαστήριο και παράλληλα ανώτατο θεσμό δημοσιονομικού ελέγχου.

Στις συνταγματικώς προβλεπόμενες ελεγκτικές αρμοδιότητες περιλαμβάνονται ιδίως ο έλεγχος των οικονομικών καταστάσεων και των δαπανών του Κράτους, των ΟΤΑ και των ΝΠΔΔ, ο έλεγχος των υπολόγων όλων των ανωτέρω φορέων καθώς και ο έλεγχος συμβάσεων μεγάλης οικονομικής αξίας στις οποίες αντισυμβαλλόμενος είναι το Δημόσιο ή άλλο νομικό πρόσωπο που εξομοιώνεται με το Δημόσιο.

Στις δικαστικές αρμοδιότητες περιλαμβάνονται η εκδίκαση διαφορών που αφορούν στην ευθύνη των δημοσιονομικών πολιτικών ή στρατιωτικών υπευθύνων καθώς και διαφορών σχετικών με την απονομή συντάξεων.

Παράλληλα, σε πλήθος ειδικότερων συνταγματικών διατάξεων προβλέπεται ρητά η συμβολή, υπό τις ανωτέρω ιδιότητες, του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην λειτουργία της Πολιτείας, ιδίως στα άρθρα 37 παρ. 3ανάθεση σχηματισμού κυβέρνησης ευρύτερης αποδοχής, 73 παρ. 2γνωμοδότηση επί συνταξιοδοτικών νομοθετημάτων, 79 παρ. 7έκθεση επί του απολογισμού και γενικού ισολογισμού του Κράτους, 90υπηρεσιακές μεταβολές δικαστικών λειτουργών, 91πειθαρχική εξουσία στους δικαστικούς λειτουργούς, 92 παρ. 1, 2 και 3υπηρεσιακές μεταβολές και πειθαρχική εξουσία στους δικαστικούς υπαλλήλους, 93 παρ. 2, 3 και 4δημοσιότητα συνεδριάσεων, αιτιολογία και δημοσίευση δικαστικών αποφάσεων, αντισυνταγματικότητα νόμου, 94 παρ. 1επιφύλαξη αρμοδιοτήτων Ελεγκτικού Συνεδρίου, 99συγκρότηση δικαστηρίου αγωγών κακοδικίας κατά δικαστικών λειτουργών, 100Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο, 118μεταβατικές διατάξεις επί του καθεστώτος δικαστικών λειτουργών του Συντάγματος.

Ο Οργανικός Νόμος του Ελεγκτικού Συνεδρίου (ν. 4820/2021) καθορίζει την οργάνωση και τη λειτουργία του ως ανώτατου δημοσιονομικού δικαστηρίου και συγχρόνως ανωτάτου θεσμού δημοσιονομικού ελέγχου στη Χώρα. Προσδιορίζει αναλυτικά τις δικαιοδοτικές, ελεγκτικές και γνωμοδοτικές αρμοδιότητες, τη στελέχωση και τις βασικές αρχές δομής και οργάνωσης, οι οποίες εξειδικεύονται περαιτέρω μέσω των Κανονισμών Λειτουργίας των δικαστικών σχηματισμών και των υπηρεσιών διοίκησης και ελέγχου. Ρυθμίζει επίσης τον προγραμματισμό και τις θεμελιώδεις αρχές των ελέγχων, τα κριτήρια διάκρισής τους, τα παραγόμενα αποτελέσματα και τη γνωστοποίησή τους στους ενδιαφερόμενους, ενώ περιλαμβάνει ειδικές διατάξεις για την ευθύνη των δημοσιονομικών υπευθύνων.

Στη Δικονομία του Ελεγκτικού Συνεδρίου ν. 4700/2020, στην οποία συγκεντρώθηκαν οι δικονομικοί κανόνες της δημοσιονομικής δίκης, που παλαιότερα ήταν διάσπαρτοι σε περισσότερα νομοθετήματα, αποτυπώνεται η προσπάθεια του νομοθέτη για διευκόλυνση των διαδίκων με τη θέσπιση κοινών κανόνων και εργαλείων με τη διοικητική δίκη. Παράλληλα εισάγονται καινοτόμα εργαλεία (πρότυπη δίκη, διαδικασία σε συμβούλιο) για την επιτάχυνση των διαδικασιών τα οποία επεκτάθηκαν περαιτέρω, με το ν. 4820/2021 και 5016/2023 (Παρεδρική διαδικασία).

Στον ίδιο νόμο, θεσπίζεται το ολοκληρωμένο πλαίσιο για τον προσυμβατικό και τις ενώπιον των δικαστικών σχηματισμών διαδικασίες προσβολής των πρωτοβάθμιων πράξεων ελέγχου.

Κανονιστικό Πλαίσιο

Εσωτερικοί Κανονισμοί

Κανονισμός Εσωτερικής Λειτουργίας

Κανονισμός Λειτουργίας Ελεγκτικού Συνεδρίου

Ορισμός Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου

Κανονισμός Εσωτερικής Λειτουργίας των Υπηρεσιών Διοίκησης και Ελέγχου του Ελεγκτικού Συνεδρίου (ΚΕΛΥΔΕ). Με τον Κανονισμό ρυθμίζονται ζητήματα που αφορούν στη διάρθρωση των διοικητικών υπηρεσιών του Ελεγκτικού Συνεδρίου και την αρμοδιότητα έκαστης, στον προγραμματισμό και την εκτέλεση των ελέγχων καθώς και τον έλεγχο ποιότητας αυτών. Εγκρίθηκε από την Ολομέλεια του Δικαστηρίου, κατ’ εξουσιοδότηση των άρθρων 30 παρ. 2 και 3, 44 παρ. 2, 125 παρ. 1, 132 παρ. 3 και 162 του Οργανικού Νόμου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Τελευταία Τροποποίηση ΦΕΚ Β΄ 4257/2025

Ο Κανονισμός Λειτουργίας των Δικαστικών Σχηματισμών ρυθμίζει ζητήματα που αφορούν στην κατανομή της δικαστικής ύλης στα Τμήματα και Κλιμάκια του Ελεγκτικού Συνεδρίου και στη λειτουργία τους, στον προγραμματισμό των εργασιών των δικαστικών σχηματισμών, την αξιολόγησή τους καθώς και τη προβολή και ανάδειξη του έργου τους, στα καθήκοντα των δικαστικών λειτουργών ανάλογα με το βαθμό τους και την επιθεώρηση της εργασίας τους. Τελευταία Τροποποίηση ΦΕΚ Β΄ 1866/2025

Το Σύστημα Εσωτερικού Ελέγχου του Ελεγκτικού Συνεδρίου θεσπίστηκε για τον εντοπισμό και διόρθωση των πλημμελειών των διαδικασιών παραγωγής πράξεων με δημοσιονομικές συνέπειες, κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 169 του ν. 4270/2014, και περιλαμβάνει: α) τον Ενδογενή Έλεγχο, β) τον Εσωτερικό Ελεγκτή και γ) την Επιτροπή Διασφάλισης και Ανεξαρτησίας του Εσωτερικού Ελεγκτή

Κανονιστικές Αποφάσεις

Αξιολόγηση συστημάτων εσωτερικού ελέγχου ελεγχόμενων φορέων

Διαχείριση καταγγελιών, αναφορών και αιτημάτων ελέγχου

Δημοσιονομική ευθύνη: καθορισμός συντελεστών βαρύτητας και ποσοστώσεων

Διαδικασία ελέγχου ΕΛΕΓΕΠ

Η αξιολόγηση των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου και των εσωτερικών δικλείδων όλων των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης (βλ. την ειδικώς προβλεπόμενη αρμοδιότητα του Ελεγκτικού Συνεδρίου, άρθρο 169 του ν. 4270/2014), αποτελεί λειτουργία κατά νόμο αναγκαία για την ελαχιστοποίηση των δημοσιονομικών κινδύνων. Τελευταία ενημέρωση: ΦΕΚ Β΄ 4938/2022.

Οι καταγγελίες, αναφορές ή αιτήματα ελέγχου αποτελούν χρήσιμο εργαλείο για τον επιτυχή προγραμματισμό των ελέγχων του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Εντούτοις, καθίσταται απαραίτητο ένα σύστημα διαχείρισης των καταγγελιών αυτών, αφενός για την ταχεία εκκαθάριση των προφανώς απαράδεκτων, αναπόδεικτων ή καταχρηστικών, αφετέρου για την προτεραιοποίησή ενόψει της ορθότερης κατανομή των πεπερασμένων ελεγκτικών πόρων. Τελευταία ενημέρωση: ΦΕΚ Β΄ 6592/2022

Στο πλαίσιο της αρμοδιότητας των ελεγκτικών οργάνων του Ελεγκτικού Συνεδρίου για καταλογισμό των δημοσιονομικών υπευθύνων με το έλλειμμα που διαπιστώνεται στη διαχείρισή τους, προβλέπεται η δυνατότητα μείωσης του καταλογιζόμενου ποσού ανάλογα με τη βαρύτητα της δημοσιονομικής παράβασης, τον βαθμό υπαιτιότητας, τη σαφήνεια του νομικού πλαισίου και το επελθόν δημοσιονομικό αποτέλεσμα (άρθρο 150 Οργανικού Νόμου ν. 4820/2021). Με κανονιστική απόφαση της Ολομέλειας του Δικαστηρίου θεσπίζονται σταθερά κριτηρίων για την μείωση αυτή, προκειμένου να διασφαλίζεται η διαφάνεια των κρίσεων και η ίση αντιμετώπιση των ελεγχομένων στους καταλογισμούς που διενεργούνται από τον ανώτατο θεσμό δημοσιονομικού ελέγχου στη Χώρα. Τελευταία ενημέρωση: ΦΕΚ Β΄ 1963/2023.

Με την κανονιστική απόφαση ρυθμίζεται η διαδικασία ελέγχου από το Ελεγκτικό Συνέδριο της οικονομικής διαχείρισης του Ειδικού Λογαριασμού Εγγυήσεων Γεωργικών Προϊόντων, και καθορίζονται οι αρμοδιότητες και εξουσίες των ελεγκτικών οργάνων. Τελευταία ενημέρωση: ΦΕΚ Β΄ 4143/2025

Δεοντολογία

Σύμφωνα με το άρθρο 22 του Οργανικού Νόμου του Ελεγκτικού Συνεδρίου (ν. 4820/2021), η Ολομέλεια του Δικαστηρίου εκδίδει Χάρτες Δεοντολογίας, στους οποίους περιλαμβάνονται κατευθύνσεις για την άρση διλημμάτων δεοντολογικής φύσης που μπορεί να αντιμετωπίζουν οι δικαστικοί λειτουργοί και οι δικαστικοί υπάλληλοι του Συνεδρίου, κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.

Στον Χάρτη Δεοντολογίας για τους δικαστικούς λειτουργούς, δεν θεσπίζονται κανόνες δικαίου, ούτε εισάγονται υποχρεώσεις ή αναγνωρίζονται δικαιώματα, αλλά καταγράφονται διαπιστώσεις περί των αξιών και αρχών που διέπουν τη συμπεριφορά των δικαστικών λειτουργών, διακηρύσσονται οι αξίες και αρχές αυτές στην κοινωνία και διατυπώνονται κατευθύνσεις απευθυνόμενες στους δικαστικούς λειτουργούς προς επίλυση διλημμάτων τους αναφορικά με τον σεβασμό των αξιών και αρχών αυτών. Τελευταία ενημέρωση: ΦΕΚ Β΄ 4942/2020.

Ο Χάρτης Δεοντολογίας των υπαλλήλων που διενεργούν ελέγχους καταγράφει τις υποχρεώσεις αυτών, όπως προβλέπονται γενικά για τους δικαστικούς υπαλλήλους και ειδικότερα για τους υπαλλήλους του Ελεγκτικού Συνεδρίου, τον Κώδικα δεοντολογίας (Code of ethics) του INTOSAI και τον Κώδικα δεοντολογίας επαγγελματιών λογιστών (Code of ethics for professional accountants) της IFAC. Έχει ενσωματωθεί στο Εγχειρίδιο Ελέγχων του Ελεγκτικού Συνεδρίου, που εγκρίθηκε με τα Πρακτ. Ολομ. 13ης Γεν. Συν./27.6.2016.