ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ
Νομολογία
Απόφαση 2/2026 Ελάσσων Ολομέλεια
Αίτηση Αναίρεσης κατά απόφασης του 7ου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου με την οποία έγινε εν μέρει δεκτή έφεση κατά πράξης καταλογισμού της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών του ΥΠ.Α.Α.Τ, λόγω αχρεώστητης λήψης χρηματικού ποσού που καταβλήθηκε στο πλαίσιο χρηματοδότησης επενδυτικού σχεδί
Αίτηση Αναίρεσης κατά απόφασης του 7ου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου με την οποία έγινε εν μέρει δεκτή έφεση κατά πράξης καταλογισμού της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών του ΥΠ.Α.Α.Τ, λόγω αχρεώστητης λήψης χρηματικού ποσού που καταβλήθηκε στο πλαίσιο χρηματοδότησης επενδυτικού σχεδίου ίδρυσης μονάδας παραγωγής γαλακτοκομικών και τυροκομικών προϊόντων που εντάχθηκε στο Μέτρο 2.1 του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Αγροτική Ανάπτυξη – ανασυγκρότηση της Υπαίθρου 2000 – 2006». Ορθή ερμηνεία και εφαρμογή της κρίσιμης νομοθεσίας από το δικάσαν Τμήμα. Ορθή εφαρμογή της Αρχής της Αναλογικότητας σε συμφωνία με τα ανελέγκτως σε αναιρετικό επίπεδο γενόμενα δεκτά από το Τμήμα πραγματικά περιστατικά. Απόρριψη της Αίτησης Αναίρεσης.
- Κατηγορία:
- Δημοσιονομική Ευθύνη
- Δημοσιονομικές διορθώσεις
Απόφαση 1/2026 Ελάσσων Ολομέλεια
Χρηματοδότηση (ΕΣΠΑ) υποέργου «Φορητός Μαθητικός Υπολογιστής» στους μαθητές και εκπαιδευτικούς της Α΄ Τάξης όλων των Γυμνασίων της Επικράτειας. Αδυναμία υποβολής μέρους στοιχείων προς έλεγχο. Δημοσιονομική διόρθωση βάσει παρεκβολής (extrapolation) με ανάκτηση ποσού 857.469,64 ευρώ.
Χρηματοδότηση (ΕΣΠΑ) υποέργου «Φορητός Μαθητικός Υπολογιστής» στους μαθητές και εκπαιδευτικούς της Α΄ Τάξης όλων των Γυμνασίων της Επικράτειας. Αδυναμία υποβολής μέρους στοιχείων προς έλεγχο. Δημοσιονομική διόρθωση βάσει παρεκβολής (extrapolation) με ανάκτηση ποσού 857.469,64 ευρώ. Δεν παραβιάζεται η αρχή της αναλογικότητας. Μειοψηφία ότι ήταν ιδιαίτερα δυσχερής η τήρηση ενός εύχρηστου αρχείου. Δικαιούχος νομικό πρόσωπο εποπτευόμενο από Δημόσιο. Εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή άρ. 33 του ν. 4314/2014. Αρχές χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, ασφάλειας δικαίου και διαφάνειας. Αναίρεση και παραπομπή υπόθεσης στο Τμήμα για κρίση εάν τα έσοδα της αναιρεσείουσας εταιρείας προέρχονταν εν τοις πράγμασι αμιγώς από επιχορηγήσεις. Μειοψηφία ότι τα έσοδά αυτής δεν προέρχονται αμιγώς από επιχορηγήσεις, αλλά και από άλλες πηγές.
- Κατηγορία:
- Δημοσιονομική Ευθύνη
- Δημοσιονομικές διορθώσεις
Γνωμοδότηση Γενική Συνεδρίαση 1η/2026 Πλήρης Ολομέλεια
Γνωμοδότηση της Πλήρους Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου, σύμφωνα με τα άρθρα 73 παρ. 2 και 98 παρ. 1 περ. δ΄ του Συντάγματος και 10 παρ. 1 του ν. 4820/2021, επί διατάξεων νομοσχεδίου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Γνωμοδότηση της Πλήρους Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου, σύμφωνα με τα άρθρα 73 παρ. 2 και 98 παρ. 1 περ. δ΄ του Συντάγματος και 10 παρ. 1 του ν. 4820/2021, επί διατάξεων νομοσχεδίου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Ρύθμιση ζητημάτων συντάξεων του ειδικού συνταξιοδοτικού καθεστώτος των δημοσίων λειτουργών και υπαλλήλων, πολιτικών και στρατιωτικών (συντάξεις που, σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 3 του ν. 4387/2016, εξακολουθούν να καταβάλλονται από το Δημόσιο). Δεν προκύπτει καταφανώς αντίθεση των προτεινόμενων διατάξεων προς διατάξεις υπέρτερης τυπικής ισχύος. Διατύπωση γενικών παρατηρήσεων, συγκεκριμένων επιφυλάξεων και ειδικότερων επισημάνσεων επί διατάξεων που κατά την εφαρμογή τους ενδέχεται να δημιουργήσουν ερμηνευτικά προβλήματα.
- Κατηγορία:
- Συνταξιοδοτικές διαφορές
Απόφαση 1769/2025 Έβδομο Τμήμα
Προσφυγή ανάκλησης κατά Πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή σχεδίου τροποποιητικής σύμβασης. Μη πλήρωση των προϋποθέσεων της διάταξης του άρθρου 132 παρ. 2 του ν. 4412/2016.
Προσφυγή ανάκλησης κατά Πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή σχεδίου τροποποιητικής σύμβασης. Μη πλήρωση των προϋποθέσεων της διάταξης του άρθρου 132 παρ. 2 του ν. 4412/2016. Επέλευση ουσιώδους τροποποίησης στο φυσικό αντικείμενο της σύμβασης κατά την έννοια του άρθρου 132 παρ. 4 περ. α΄ και γ΄ του ν. 4412/2016. Απόρριψη της προσφυγής ανάκλησης και της υπέρ αυτής ασκηθείσας παρέμβασης.
- Κατηγορία:
- Προσυμβατικός έλεγχος
- Υπηρεσίες
Απόφαση 1720/2025 Έβδομο Τμήμα
Προσφυγή ανάκλησης κατά Πράξης Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου με την οποία κρίθηκε ότι απαραδέκτως εισάγεται προς έλεγχο ήδη υπογεγραμμένη σύμβαση λόγω χρονικής αναρμοδιότητας. Επίκληση πλάνης από πλευράς της αναθέτουσας αρχής σχετικά με το νομοθετικό καθεστώς που διέπει την υπόθεση.
Προσφυγή ανάκλησης κατά Πράξης Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου με την οποία κρίθηκε ότι απαραδέκτως εισάγεται προς έλεγχο ήδη υπογεγραμμένη σύμβαση λόγω χρονικής αναρμοδιότητας. Επίκληση πλάνης από πλευράς της αναθέτουσας αρχής σχετικά με το νομοθετικό καθεστώς που διέπει την υπόθεση. Απόρριψη του ισχυρισμού. Μη εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας ενόψει της έννομης συνέπειας που προβλέπεται στο άρθρο 327 του ν. 4700/2020. Απόρριψη της προσφυγής ανάκλησης και της υπέρ αυτής ασκηθείσας παρέμβασης.
- Κατηγορία:
- Προσυμβατικός έλεγχος
- Έργα
Απόφαση 1649/2025 Δέκατο Τμήμα
Μη νόμιμη εκτέλεση εργασιών σε συγχρηματοδοτούμενο έργο μετά την πάροδο της ταχθείσας προθεσμίας ολοκλήρωσης αυτών, χωρίς να προηγηθεί ειδικά αιτιολογημένη, χορήγηση παράτασης.
Μη νόμιμη εκτέλεση εργασιών σε συγχρηματοδοτούμενο έργο μετά την πάροδο της ταχθείσας προθεσμίας ολοκλήρωσης αυτών, χωρίς να προηγηθεί ειδικά αιτιολογημένη, χορήγηση παράτασης. Η τελευταία δεν είναι νοητή με σιωπηρή συμφωνία των συμβαλλόμενων μερών, ούτε επιτρέπεται με επιγενόμενη του ελέγχου αναδρομική τροποποιητική σύμβαση. Η παρατυπία είναι σοβαρή διότι αφορά σε εκτέλεση εργασιών χωρίς η νομιμότητα της τροποποίησης να έχει εγκριθεί από τη Διαχειριστική Αρχή και το Ελεγκτικό Συνέδριο με συνέπεια να καθίσταται μη επιλέξιμο το σύνολο των δαπανών. Δύναται να προκαλέσει και έμμεση ζημία διότι κατέστησε μη εφαρμοστέες τις διατάξεις περί επιβολής ποινικών ρητρών που αφαιρούνται από το εργολαβικό αντάλλαγμα και μετέβαλε τους όρους του ανταγωνισμού, υπό τους οποίους οι συμμετέχοντες διαμόρφωσαν τις προσφορές τους. Μη παραβίαση των αρχών του estoppel και της προστατευόμενης εμπιστοσύνης. Αναλογική η δημοσιονομική διόρθωση που αντιστοιχεί στο κόστος των εργασιών που εκτελέστηκαν μετά τη λήξη της προθεσμίας. Μη παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας. ( μειοψηφία)
- Κατηγορία:
- Δημοσιονομική Ευθύνη
- Δημοσιονομικές διορθώσεις
Απόφαση 1648/2025 Δέκατο Τμήμα
Υλοποίηση του επενδυτικού «Σχεδίου Διαρθρωτικής Προσαρμογής» επιχείρησης, η οποία είχε λάβει το 80% της συνολικής εγκριθείσας επιχορήγησης (υπολειπόμενη δόση 20%).
Υλοποίηση του επενδυτικού «Σχεδίου Διαρθρωτικής Προσαρμογής» επιχείρησης, η οποία είχε λάβει το 80% της συνολικής εγκριθείσας επιχορήγησης (υπολειπόμενη δόση 20%). Κατά τον έλεγχο διαπιστώθηκε η πλαστότητα της κατατεθείσας ασφαλιστικής ενημερότητας για την καταβολή της τελευταίας δόσης. Επιβολή δημοσιονομικής διόρθωσης και ανάκτησης του συνόλου της καταβληθείσας χρηματοδότησης. Η αμετάκλητη αθώωση του νομίμου εκπροσώπου της εκκαλούσας από το αδίκημα της ηθικής αυτουργίας σε πλαστογραφία δεν δεσμεύει την κρίση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, αφού δεν υφίσταται εμφανής σύνδεσμος μεταξύ της προηγηθείσας ποινικής διαδικασίας και της μεταγενέστερης δημοσιονομικής δίκης. Δεν αμφισβητήθηκε από το Ποινικό Δικαστήριο το αντικειμενικό γεγονός της προσκόμισης πλαστής ασφαλιστικής ενημερότητας. Η πλαστή ασφαλιστική ενημερότητα δεν συνδέεται αιτιωδώς με την είσπραξη του ήδη καταβληθέντος ποσού. Η προσκόμισή αυτής έλαβε χώρα σε μεταγενέστερο χρόνο και συνδέεται αποκλειστικά με το αίτημα καταβολής της τελευταίας δόσης. Δεν υφίσταται ούτε ως ενδεχόμενη η φερόμενη ως προκληθείσα ζημία του ενωσιακού προϋπολογισμού.Δεν στοιχειοθετείται παρατυπία και μη νομίμως επιβλήθηκε η ένδικη ανάκτηση. Δεκτή η έφεση.
- Κατηγορία:
- Δημοσιονομική Ευθύνη
- Δημοσιονομικές διορθώσεις
Απόφαση 1624/2025 Πρώτο Τμήμα
Αίτηση καταλογισμού του Γενικού Επιτρόπου της Επικρατείας του Ελεγκτικού Συνεδρίου εις βάρος στελέχους Σώματος Ασφαλείας για τη (δυνάμει απόφασης Διοικητικού Πρωτοδικείου) καταβληθείσα χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης σε συγγενείς συναδέλφου του, θανόντος συνεπεία παράνομης πράξης τ
Αίτηση καταλογισμού του Γενικού Επιτρόπου της Επικρατείας του Ελεγκτικού Συνεδρίου εις βάρος στελέχους Σώματος Ασφαλείας για τη (δυνάμει απόφασης Διοικητικού Πρωτοδικείου) καταβληθείσα χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης σε συγγενείς συναδέλφου του, θανόντος συνεπεία παράνομης πράξης του καθ’ ου (ανθρωποκτονία) κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του. Προϋποθέσεις καταλογισμού στρατιωτικών και εξομοιούμενων προς αυτούς για καταβληθείσα από το Δημόσιο σε τρίτους αποζημίωση εξαιτίας παράνομων πράξεων ή παραλείψεων αυτών από δόλο ή βαρεία αμέλεια, κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους. Βαθμός δέσμευσης από το δεδικασμένο απόφασης ποινικού δικαστηρίου. Πραγματικοί ισχυρισμοί περί την υποκειμενική υπόσταση αδικήματος που ερευνήθηκε και αξιολογήθηκε σε συναφή ποινική δίκη, δύνανται να αποτελέσουν αντικείμενο κρίσης από το Ελεγκτικό Συνέδριο, επ’ ευκαιρία αίτησης του Γενικού Επιτρόπου της Επικρατείας. Παραδοχή της αίτησης καταλογισμού για μέρος μόνο της καταβληθείσας αποζημίωσης, εκτιμωμένων των περιστάσεων της ένδικης υπόθεσης.
Μειοψηφία: Περαιτέρω μείωση του καταλογιζόμενου ποσού, εν όψει της αρχής της αναλογικότητας, της κατάστασης του καθ’ ου, και των ειδικών περιστάσεων της υπόθεσης, αφού: α) για την ίδια παραβατική συμπεριφορά αυτός έχει υποστεί και άλλες σοβαρές αρνητικές συνέπειες (ποινική καταδίκη, απόταξη) και β) το Ελληνικό Δημόσιο δεν προέβη στις κατάλληλες δικονομικές ενέργειες (άσκηση έφεσης) για μείωση της καταβληθείσας χρηματικής ικανοποίησης
- Κατηγορία:
- Δημοσιονομική Ευθύνη
- Αστική ευθύνη
Απόφαση 1562/2025 Έβδομο Τμήμα
Προσφυγή ανάκλησης κατά Πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή σύμβασης για την προμήθεια πυροσβεστικών αεροσκαφών από το Ελληνικό Δημόσιο. Η απόκρυψη πληροφοριών εκ μέρους του υποψηφίου αναδόχου, σύμφωνα με το άρθρο 73 παρ. 4 περ.
Προσφυγή ανάκλησης κατά Πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή σύμβασης για την προμήθεια πυροσβεστικών αεροσκαφών από το Ελληνικό Δημόσιο. Η απόκρυψη πληροφοριών εκ μέρους του υποψηφίου αναδόχου, σύμφωνα με το άρθρο 73 παρ. 4 περ. ζ΄ του ν. 4412/2016 συνιστά αυτοτελή λόγο αποκλεισμού του. Υποχρέωση της διενεργούσας τη διαγωνιστική διαδικασία αρχής για αιτιολογημένη κρίση περί της συνδρομής ή μη του λόγου. Συνδρομή ουσιώδους πλημμέλειας που κωλύει την υπογραφή της σύμβασης. Απόρριψη προσφυγής ανάκλησης. Απόρριψη της ασκηθείσας παρέμβασης λόγω έλλειψης εννόμου συμφέροντος.
- Κατηγορία:
- Προσυμβατικός έλεγχος
- Προμήθειες
Απόφαση 1562/2025 Έβδομο Τμήμα
Προσφυγή ανάκλησης κατά Πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή σύμβασης για την προμήθεια πυροσβεστικών αεροσκαφών από το Ελληνικό Δημόσιο. Η απόκρυψη πληροφοριών εκ μέρους του υποψηφίου αναδόχου, σύμφωνα με το άρθρο 73 παρ. 4 περ.
Προσφυγή ανάκλησης κατά Πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή σύμβασης για την προμήθεια πυροσβεστικών αεροσκαφών από το Ελληνικό Δημόσιο. Η απόκρυψη πληροφοριών εκ μέρους του υποψηφίου αναδόχου, σύμφωνα με το άρθρο 73 παρ. 4 περ. ζ΄ του ν. 4412/2016 συνιστά αυτοτελή λόγο αποκλεισμού του. Υποχρέωση της διενεργούσας τη διαγωνιστική διαδικασία αρχής για αιτιολογημένη κρίση περί της συνδρομής ή μη του λόγου. Συνδρομή ουσιώδους πλημμέλειας που κωλύει την υπογραφή της σύμβασης. Απόρριψη προσφυγής ανάκλησης. Απόρριψη της ασκηθείσας παρέμβασης λόγω έλλειψης εννόμου συμφέροντος.
- Κατηγορία:
- Προσυμβατικός έλεγχος
- Προμήθειες
