ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ
Νομολογία
Πράξη 49/2026 Ε' Κλιμάκιο
Προγραμματική σύμβαση μεταξύ του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «Τεχνικό Επιμελητήριο της Ελλάδας» και του νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου με την επωνυμία «Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας (Σ.Ε.Φ.)» για την υλοποίηση του έργου με τίτλο «Εκτέλεση έργου με αντικείμενο την ενεργε
Προγραμματική σύμβαση μεταξύ του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «Τεχνικό Επιμελητήριο της Ελλάδας» και του νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου με την επωνυμία «Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας (Σ.Ε.Φ.)» για την υλοποίηση του έργου με τίτλο «Εκτέλεση έργου με αντικείμενο την ενεργειακή αναβάθμιση του κλειστού γηπέδου καλαθοσφαίρισης του Σταδίου Ειρήνης και Φιλίας», εκτιμώμενου προϋπολογισμού 20.000.000,00 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης υπό τον όρο ότι τα πρακτικά της 155ης Συνεδρίασης της 30.12.2025 του Διοικητικού Συμβουλίου του κρατικού ν.π.ι.δ. «Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας (Σ.Ε.Φ.)» έχουν υπαχθεί σε έλεγχο νομιμότητας από τον Υπουργό Αθλητισμού κατά τα οριζόμενα στις διατάξεις του άρθρου 40 παρ.2 του ν. 1828/1989 (Α΄ 2) και με τις επισημάνσεις ότι: α) στα «Λαμβάνοντας υπόψη» του σχεδίου θα πρέπει να προστεθεί και η 60813/30.12.2025 απόφαση του Προέδρου του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, β) στο άρθρο 2 η φράση «κοινοτικούς πόρους» θα αντικατασταθεί από «ενωσιακούς πόρους» και γ) οποιαδήποτε σύμβαση, που θα τροποποιεί την ελεγχόμενη, δύναται να συναφθεί μόνον υπό την προϋπόθεση της τήρησης των διατάξεων περί υπαγωγής της στον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του Ελεγκτικού Συνεδρίου .
- Κατηγορία:
- Προσυμβατικός έλεγχος
- Έργα
Απόφαση 24/2026 Δέκατο Τμήμα
Ολική δημοσιονομική διόρθωση για εγκριθείσα ενίσχυση στο πλαίσιο της Πράξης «Διαρθρωτική προσαρμογή εργαζομένων μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων που απασχολούν 1-49 άτομα εντός της οικονομικής κρίσης»(ΕΚΤ και ΕΣΠΑ 2007-2013).
Ολική δημοσιονομική διόρθωση για εγκριθείσα ενίσχυση στο πλαίσιο της Πράξης «Διαρθρωτική προσαρμογή εργαζομένων μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων που απασχολούν 1-49 άτομα εντός της οικονομικής κρίσης»(ΕΚΤ και ΕΣΠΑ 2007-2013). Μη υποβολή φακέλου αποπληρωμής από κοινού με αίτηση της για το υπόλοιπο 20% της χρηματοδότησης. Παρεμπίπτων δικαστικός έλεγχος της απόφασης ανάκλησης της ένταξης, η τυχόν δε ακύρωση αυτής από το αρμόδιο δικαστήριο θα απέβαινε εν προκειμένω αλυσιτελής λόγω της λήξης διάρκειας του Επιχειρησιακού Προγράμματος, τυχόν δε συμμόρφωση σε εκδοθείσα δικαστική απόφαση που διατάσσει την ακύρωση αυτής δεν θα οδηγούσε σε επανένταξη της ενίσχυσης αυτής.
Μη παραβίαση του δικαιώματος προηγούμενης ακρόασης, διότι ασκήθηκαν αντιρρήσεις και διασφαλίστηκε το δικαίωμα άμυνας της εκκαλούσας.
Μη παραβίαση των αρχών της χρηστής διοίκησης και της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης καθώς και της αρχής της αναλογικότητας.- Κατηγορία:
- Δημοσιονομική Ευθύνη
- Δημοσιονομικές διορθώσεις
Απόφαση 21/2026 Δέκατο Τμήμα
Καταλογισμός επιχείρησης ενισχυθείσας στο πλαίσιο του Μέτρου 2.1 «Επενδύσεις στη Μεταποίηση και Εμπορία των Γεωργικών Προϊόντων» του ΕΠΑΑ & ΑΥ 2000-2006, διότι κατά την πενταετία των μακροχρόνιων υποχρεώσεων της τελούσε σε καθεστώς διακοπής λειτουργίας για τα 3 από τα 5 έτη.
Καταλογισμός επιχείρησης ενισχυθείσας στο πλαίσιο του Μέτρου 2.1 «Επενδύσεις στη Μεταποίηση και Εμπορία των Γεωργικών Προϊόντων» του ΕΠΑΑ & ΑΥ 2000-2006, διότι κατά την πενταετία των μακροχρόνιων υποχρεώσεων της τελούσε σε καθεστώς διακοπής λειτουργίας για τα 3 από τα 5 έτη. Ως αφετηρία έναρξης των πενταετών της υποχρεώσεων ορίζεται από τον Κανονισμό 1260/1999 (άρθρο 30 παρ.4) η έκδοση της απόφασης ένταξης της πράξης στο οικείο επιχειρησιακό πρόγραμμα, ο οποίος υπερισχύει των διατάξεων της 450/2001 ΚΥΑ (άρθρο 32 παρ.2) που ορίζει ως αφετηρία την ολοκλήρωση της υλοποίησης της επένδυσης. Το Τμήμα αυτεπαγγέλτως εξέτασε χάριν της αποτελεσματικότητας του ενωσιακού δικαίου ότι ο καταλογισμός είναι νόμιμος, μόνο κατά το μέρος που επιβάλλει την επιστροφή ποσού για 4 μήνες, που αντιστοιχούν στην ανάκληση της άδειας λειτουργίας της. Λόγω του σημαντικού περιορισμού του καταλογισθέντος ποσού δεν παραβιάστηκε η αρχή της αναλογικότητας καθώς και οι αρχές της καλής πίστης και της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης. Δεκτή εν μέρει η έφεση.
- Κατηγορία:
- Δημοσιονομική Ευθύνη
- Δημοσιονομικές διορθώσεις
Απόφαση 11/2026 Δέκατο Τμήμα
Αίτηση αναστολής εκτέλεσης απόφασης δημοσιονομικής διόρθωσης και ανάκτησης.
Αίτηση αναστολής εκτέλεσης απόφασης δημοσιονομικής διόρθωσης και ανάκτησης. Δεκτό το ειδικότερα αίτημα αποκλεισμού έκδοσης πράξης αυτεπάγγελτου συμψηφισμού απαιτήσεων του δικαιούχου ενωσιακής χρηματοδότησης, με απαιτήσεις του Δημοσίου εναντίον του (άρθρο 75 ΚΕΔΕ) λόγω πιθανολόγησης συνδρομής δυσχερώς επανορθώσιμης βλάβης στην αιτούσα.
- Κατηγορία:
- Δημοσιονομική Ευθύνη
- Δημοσιονομικές διορθώσεις
Πράξη 3η, 4η, 5η, & 6η Ε' Κλιμάκιο
Συμβάσεις Μίσθωσης για την παραχώρηση του δικαιώματος έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων στις θαλάσσιες περιοχές «Α2» και «Νότια της Πελοποννήσου» και στις θαλάσσιες περιοχές «Νότια της Κρήτης 1» και «Νότια της Κρήτης 2» (Συμβατικές Περιοχές).
Συμβάσεις Μίσθωσης για την παραχώρηση του δικαιώματος έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων στις θαλάσσιες περιοχές «Α2» και «Νότια της Πελοποννήσου» και στις θαλάσσιες περιοχές «Νότια της Κρήτης 1» και «Νότια της Κρήτης 2» (Συμβατικές Περιοχές). Ανταγωνιστικές προσφορές και διαπραγμάτευση ως προς τα ανταγωνιστικά στοιχεία. Ορισμός Επιλεγέντων Αιτούντων (Μισθωτές). Ειδικός όρος στις Συμβάσεις Μίσθωσης για τις θαλάσσιες Περιοχές «Νότια της Κρήτης 1» και «Νότια της Κρήτης 2», σύμφωνα με τον οποίο, σε περίπτωση σύναψης συμφωνίας οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας ή ΑΟΖ, το τμήμα της Συμβατικής Περιοχής που, σύμφωνα με τις διατάξεις της εν λόγω συμφωνίας, βρίσκεται πέραν της ηπειρωτικής υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ της Ελληνικής Δημοκρατίας, παύει να αποτελεί μέρος της Συμβατικής Περιοχής και όλα τα δικαιώματα του Μισθωτή επί του τμήματος αυτού εκλείπουν. Δεν κωλύεται η υπογραφή, με την επισήμανση ότι τα σχέδια των Συμβάσεων Μίσθωσης πρέπει να εγκριθούν από τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας και να κυρωθούν με νόμο.
3η Πράξη 4η Πράξη 5η Πράξη 6η Πράξη
- Κατηγορία:
- Προσυμβατικός έλεγχος
- Έργα
Απόφαση 2/2026 Ελάσσων Ολομέλεια
Αίτηση Αναίρεσης κατά απόφασης του 7ου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου με την οποία έγινε εν μέρει δεκτή έφεση κατά πράξης καταλογισμού της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών του ΥΠ.Α.Α.Τ, λόγω αχρεώστητης λήψης χρηματικού ποσού που καταβλήθηκε στο πλαίσιο χρηματοδότησης επενδυτικού σχεδί
Αίτηση Αναίρεσης κατά απόφασης του 7ου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου με την οποία έγινε εν μέρει δεκτή έφεση κατά πράξης καταλογισμού της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών του ΥΠ.Α.Α.Τ, λόγω αχρεώστητης λήψης χρηματικού ποσού που καταβλήθηκε στο πλαίσιο χρηματοδότησης επενδυτικού σχεδίου ίδρυσης μονάδας παραγωγής γαλακτοκομικών και τυροκομικών προϊόντων που εντάχθηκε στο Μέτρο 2.1 του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Αγροτική Ανάπτυξη – ανασυγκρότηση της Υπαίθρου 2000 – 2006». Ορθή ερμηνεία και εφαρμογή της κρίσιμης νομοθεσίας από το δικάσαν Τμήμα. Ορθή εφαρμογή της Αρχής της Αναλογικότητας σε συμφωνία με τα ανελέγκτως σε αναιρετικό επίπεδο γενόμενα δεκτά από το Τμήμα πραγματικά περιστατικά. Απόρριψη της Αίτησης Αναίρεσης.
- Κατηγορία:
- Δημοσιονομική Ευθύνη
- Δημοσιονομικές διορθώσεις
Γνωμοδότηση Γενική Συνεδρίαση 1η/2026 Πλήρης Ολομέλεια
Γνωμοδότηση της Πλήρους Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου, σύμφωνα με τα άρθρα 73 παρ. 2 και 98 παρ. 1 περ. δ΄ του Συντάγματος και 10 παρ. 1 του ν. 4820/2021, επί διατάξεων νομοσχεδίου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Γνωμοδότηση της Πλήρους Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου, σύμφωνα με τα άρθρα 73 παρ. 2 και 98 παρ. 1 περ. δ΄ του Συντάγματος και 10 παρ. 1 του ν. 4820/2021, επί διατάξεων νομοσχεδίου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Ρύθμιση ζητημάτων συντάξεων του ειδικού συνταξιοδοτικού καθεστώτος των δημοσίων λειτουργών και υπαλλήλων, πολιτικών και στρατιωτικών (συντάξεις που, σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 3 του ν. 4387/2016, εξακολουθούν να καταβάλλονται από το Δημόσιο). Δεν προκύπτει καταφανώς αντίθεση των προτεινόμενων διατάξεων προς διατάξεις υπέρτερης τυπικής ισχύος. Διατύπωση γενικών παρατηρήσεων, συγκεκριμένων επιφυλάξεων και ειδικότερων επισημάνσεων επί διατάξεων που κατά την εφαρμογή τους ενδέχεται να δημιουργήσουν ερμηνευτικά προβλήματα.
- Κατηγορία:
- Συνταξιοδοτικές διαφορές
Απόφαση 1769/2025 Έβδομο Τμήμα
Προσφυγή ανάκλησης κατά Πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή σχεδίου τροποποιητικής σύμβασης. Μη πλήρωση των προϋποθέσεων της διάταξης του άρθρου 132 παρ. 2 του ν. 4412/2016.
Προσφυγή ανάκλησης κατά Πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή σχεδίου τροποποιητικής σύμβασης. Μη πλήρωση των προϋποθέσεων της διάταξης του άρθρου 132 παρ. 2 του ν. 4412/2016. Επέλευση ουσιώδους τροποποίησης στο φυσικό αντικείμενο της σύμβασης κατά την έννοια του άρθρου 132 παρ. 4 περ. α΄ και γ΄ του ν. 4412/2016. Απόρριψη της προσφυγής ανάκλησης και της υπέρ αυτής ασκηθείσας παρέμβασης.
- Κατηγορία:
- Προσυμβατικός έλεγχος
- Υπηρεσίες
Απόφαση 1720/2025 Έβδομο Τμήμα
Προσφυγή ανάκλησης κατά Πράξης Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου με την οποία κρίθηκε ότι απαραδέκτως εισάγεται προς έλεγχο ήδη υπογεγραμμένη σύμβαση λόγω χρονικής αναρμοδιότητας. Επίκληση πλάνης από πλευράς της αναθέτουσας αρχής σχετικά με το νομοθετικό καθεστώς που διέπει την υπόθεση.
Προσφυγή ανάκλησης κατά Πράξης Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου με την οποία κρίθηκε ότι απαραδέκτως εισάγεται προς έλεγχο ήδη υπογεγραμμένη σύμβαση λόγω χρονικής αναρμοδιότητας. Επίκληση πλάνης από πλευράς της αναθέτουσας αρχής σχετικά με το νομοθετικό καθεστώς που διέπει την υπόθεση. Απόρριψη του ισχυρισμού. Μη εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας ενόψει της έννομης συνέπειας που προβλέπεται στο άρθρο 327 του ν. 4700/2020. Απόρριψη της προσφυγής ανάκλησης και της υπέρ αυτής ασκηθείσας παρέμβασης.
- Κατηγορία:
- Προσυμβατικός έλεγχος
- Έργα
Απόφαση 1649/2025 Δέκατο Τμήμα
Μη νόμιμη εκτέλεση εργασιών σε συγχρηματοδοτούμενο έργο μετά την πάροδο της ταχθείσας προθεσμίας ολοκλήρωσης αυτών, χωρίς να προηγηθεί ειδικά αιτιολογημένη, χορήγηση παράτασης.
Μη νόμιμη εκτέλεση εργασιών σε συγχρηματοδοτούμενο έργο μετά την πάροδο της ταχθείσας προθεσμίας ολοκλήρωσης αυτών, χωρίς να προηγηθεί ειδικά αιτιολογημένη, χορήγηση παράτασης. Η τελευταία δεν είναι νοητή με σιωπηρή συμφωνία των συμβαλλόμενων μερών, ούτε επιτρέπεται με επιγενόμενη του ελέγχου αναδρομική τροποποιητική σύμβαση. Η παρατυπία είναι σοβαρή διότι αφορά σε εκτέλεση εργασιών χωρίς η νομιμότητα της τροποποίησης να έχει εγκριθεί από τη Διαχειριστική Αρχή και το Ελεγκτικό Συνέδριο με συνέπεια να καθίσταται μη επιλέξιμο το σύνολο των δαπανών. Δύναται να προκαλέσει και έμμεση ζημία διότι κατέστησε μη εφαρμοστέες τις διατάξεις περί επιβολής ποινικών ρητρών που αφαιρούνται από το εργολαβικό αντάλλαγμα και μετέβαλε τους όρους του ανταγωνισμού, υπό τους οποίους οι συμμετέχοντες διαμόρφωσαν τις προσφορές τους. Μη παραβίαση των αρχών του estoppel και της προστατευόμενης εμπιστοσύνης. Αναλογική η δημοσιονομική διόρθωση που αντιστοιχεί στο κόστος των εργασιών που εκτελέστηκαν μετά τη λήξη της προθεσμίας. Μη παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας. ( μειοψηφία)
- Κατηγορία:
- Δημοσιονομική Ευθύνη
- Δημοσιονομικές διορθώσεις
