ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ
Νομολογία
Απόφαση 1720/2025 Έβδομο Τμήμα
Προσφυγή ανάκλησης κατά Πράξης Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου με την οποία κρίθηκε ότι απαραδέκτως εισάγεται προς έλεγχο ήδη υπογεγραμμένη σύμβαση λόγω χρονικής αναρμοδιότητας. Επίκληση πλάνης από πλευράς της αναθέτουσας αρχής σχετικά με το νομοθετικό καθεστώς που διέπει την υπόθεση.
Προσφυγή ανάκλησης κατά Πράξης Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου με την οποία κρίθηκε ότι απαραδέκτως εισάγεται προς έλεγχο ήδη υπογεγραμμένη σύμβαση λόγω χρονικής αναρμοδιότητας. Επίκληση πλάνης από πλευράς της αναθέτουσας αρχής σχετικά με το νομοθετικό καθεστώς που διέπει την υπόθεση. Απόρριψη του ισχυρισμού. Μη εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας ενόψει της έννομης συνέπειας που προβλέπεται στο άρθρο 327 του ν. 4700/2020. Απόρριψη της προσφυγής ανάκλησης και της υπέρ αυτής ασκηθείσας παρέμβασης.
- Κατηγορία:
- Προσυμβατικός έλεγχος
- Έργα
Απόφαση 1649/2025 Δέκατο Τμήμα
Μη νόμιμη εκτέλεση εργασιών σε συγχρηματοδοτούμενο έργο μετά την πάροδο της ταχθείσας προθεσμίας ολοκλήρωσης αυτών, χωρίς να προηγηθεί ειδικά αιτιολογημένη, χορήγηση παράτασης.
Μη νόμιμη εκτέλεση εργασιών σε συγχρηματοδοτούμενο έργο μετά την πάροδο της ταχθείσας προθεσμίας ολοκλήρωσης αυτών, χωρίς να προηγηθεί ειδικά αιτιολογημένη, χορήγηση παράτασης. Η τελευταία δεν είναι νοητή με σιωπηρή συμφωνία των συμβαλλόμενων μερών, ούτε επιτρέπεται με επιγενόμενη του ελέγχου αναδρομική τροποποιητική σύμβαση. Η παρατυπία είναι σοβαρή διότι αφορά σε εκτέλεση εργασιών χωρίς η νομιμότητα της τροποποίησης να έχει εγκριθεί από τη Διαχειριστική Αρχή και το Ελεγκτικό Συνέδριο με συνέπεια να καθίσταται μη επιλέξιμο το σύνολο των δαπανών. Δύναται να προκαλέσει και έμμεση ζημία διότι κατέστησε μη εφαρμοστέες τις διατάξεις περί επιβολής ποινικών ρητρών που αφαιρούνται από το εργολαβικό αντάλλαγμα και μετέβαλε τους όρους του ανταγωνισμού, υπό τους οποίους οι συμμετέχοντες διαμόρφωσαν τις προσφορές τους. Μη παραβίαση των αρχών του estoppel και της προστατευόμενης εμπιστοσύνης. Αναλογική η δημοσιονομική διόρθωση που αντιστοιχεί στο κόστος των εργασιών που εκτελέστηκαν μετά τη λήξη της προθεσμίας. Μη παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας. ( μειοψηφία)
- Κατηγορία:
- Δημοσιονομική Ευθύνη
- Δημοσιονομικές διορθώσεις
Απόφαση 1648/2025 Δέκατο Τμήμα
Υλοποίηση του επενδυτικού «Σχεδίου Διαρθρωτικής Προσαρμογής» επιχείρησης, η οποία είχε λάβει το 80% της συνολικής εγκριθείσας επιχορήγησης (υπολειπόμενη δόση 20%).
Υλοποίηση του επενδυτικού «Σχεδίου Διαρθρωτικής Προσαρμογής» επιχείρησης, η οποία είχε λάβει το 80% της συνολικής εγκριθείσας επιχορήγησης (υπολειπόμενη δόση 20%). Κατά τον έλεγχο διαπιστώθηκε η πλαστότητα της κατατεθείσας ασφαλιστικής ενημερότητας για την καταβολή της τελευταίας δόσης. Επιβολή δημοσιονομικής διόρθωσης και ανάκτησης του συνόλου της καταβληθείσας χρηματοδότησης. Η αμετάκλητη αθώωση του νομίμου εκπροσώπου της εκκαλούσας από το αδίκημα της ηθικής αυτουργίας σε πλαστογραφία δεν δεσμεύει την κρίση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, αφού δεν υφίσταται εμφανής σύνδεσμος μεταξύ της προηγηθείσας ποινικής διαδικασίας και της μεταγενέστερης δημοσιονομικής δίκης. Δεν αμφισβητήθηκε από το Ποινικό Δικαστήριο το αντικειμενικό γεγονός της προσκόμισης πλαστής ασφαλιστικής ενημερότητας. Η πλαστή ασφαλιστική ενημερότητα δεν συνδέεται αιτιωδώς με την είσπραξη του ήδη καταβληθέντος ποσού. Η προσκόμισή αυτής έλαβε χώρα σε μεταγενέστερο χρόνο και συνδέεται αποκλειστικά με το αίτημα καταβολής της τελευταίας δόσης. Δεν υφίσταται ούτε ως ενδεχόμενη η φερόμενη ως προκληθείσα ζημία του ενωσιακού προϋπολογισμού.Δεν στοιχειοθετείται παρατυπία και μη νομίμως επιβλήθηκε η ένδικη ανάκτηση. Δεκτή η έφεση.
- Κατηγορία:
- Δημοσιονομική Ευθύνη
- Δημοσιονομικές διορθώσεις
Απόφαση 1562/2025 Έβδομο Τμήμα
Προσφυγή ανάκλησης κατά Πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή σύμβασης για την προμήθεια πυροσβεστικών αεροσκαφών από το Ελληνικό Δημόσιο. Η απόκρυψη πληροφοριών εκ μέρους του υποψηφίου αναδόχου, σύμφωνα με το άρθρο 73 παρ. 4 περ.
Προσφυγή ανάκλησης κατά Πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή σύμβασης για την προμήθεια πυροσβεστικών αεροσκαφών από το Ελληνικό Δημόσιο. Η απόκρυψη πληροφοριών εκ μέρους του υποψηφίου αναδόχου, σύμφωνα με το άρθρο 73 παρ. 4 περ. ζ΄ του ν. 4412/2016 συνιστά αυτοτελή λόγο αποκλεισμού του. Υποχρέωση της διενεργούσας τη διαγωνιστική διαδικασία αρχής για αιτιολογημένη κρίση περί της συνδρομής ή μη του λόγου. Συνδρομή ουσιώδους πλημμέλειας που κωλύει την υπογραφή της σύμβασης. Απόρριψη προσφυγής ανάκλησης. Απόρριψη της ασκηθείσας παρέμβασης λόγω έλλειψης εννόμου συμφέροντος.
- Κατηγορία:
- Προσυμβατικός έλεγχος
- Προμήθειες
Απόφαση 1562/2025 Έβδομο Τμήμα
Προσφυγή ανάκλησης κατά Πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή σύμβασης για την προμήθεια πυροσβεστικών αεροσκαφών από το Ελληνικό Δημόσιο. Η απόκρυψη πληροφοριών εκ μέρους του υποψηφίου αναδόχου, σύμφωνα με το άρθρο 73 παρ. 4 περ.
Προσφυγή ανάκλησης κατά Πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή σύμβασης για την προμήθεια πυροσβεστικών αεροσκαφών από το Ελληνικό Δημόσιο. Η απόκρυψη πληροφοριών εκ μέρους του υποψηφίου αναδόχου, σύμφωνα με το άρθρο 73 παρ. 4 περ. ζ΄ του ν. 4412/2016 συνιστά αυτοτελή λόγο αποκλεισμού του. Υποχρέωση της διενεργούσας τη διαγωνιστική διαδικασία αρχής για αιτιολογημένη κρίση περί της συνδρομής ή μη του λόγου. Συνδρομή ουσιώδους πλημμέλειας που κωλύει την υπογραφή της σύμβασης. Απόρριψη προσφυγής ανάκλησης. Απόρριψη της ασκηθείσας παρέμβασης λόγω έλλειψης εννόμου συμφέροντος.
- Κατηγορία:
- Προσυμβατικός έλεγχος
- Προμήθειες
Απόφαση 1485/2025 Δέκατο Τμήμα
Επιβολή δημοσιονομικής διόρθωσης με ανάκτηση σε δικαιούχο ενίσχυσης ο οποίος παραβίασε την μακροχρόνια υποχρέωσή του για παραγωγική λειτουργία της επιχείρησής του για δύο έτη μετά την αποπληρωμή της ενίσχυσης. Μη συνδρομή λόγων ανωτέρας βίας.
Επιβολή δημοσιονομικής διόρθωσης με ανάκτηση σε δικαιούχο ενίσχυσης ο οποίος παραβίασε την μακροχρόνια υποχρέωσή του για παραγωγική λειτουργία της επιχείρησής του για δύο έτη μετά την αποπληρωμή της ενίσχυσης. Μη συνδρομή λόγων ανωτέρας βίας. Μη αντίθεση της προσβαλλόμενης απόφασης στην αρχή της αναλογικότητας.
-Νόμιμη η επιβολή δημοσιονομικής διόρθωσης με ανάκτηση σε δικαιούχο ( λογιστή) ενίσχυσης για μέρος αυτής, η οποία αντιστοιχεί στο χρονικό διάστημα μη παραγωγικής λειτουργίας της επιχείρησής του για μία διετία από την αποπληρωμή της ενίσχυσής σε αυτόν.
-Δεν συντρέχουν λόγοι ανωτέρας βίας λόγω της πανδημίας Covid -19, διότι ανεξαρτήτως ότι δεν προηγήθηκε η διαδικασία γνωστοποίησης στον Ενδιάμεσο Φορέα των λόγων ανωτέρας βίας που εμπόδισαν τον δικαιούχο να ανταποκριθεί στις μακροχρόνιες υποχρεώσεις του, δεν αιτιολογείται με επάρκεια η αιτιώδης σύνδεση της οριστικής διακοπής των εργασιών του με τον επικληθέντα λόγο ανωτέρας βίας.
-Η μη επίτευξη των στόχων της δράσης, ήτοι της μείωσης της ανεργίας και της ενίσχυσης της αυτοαπασχόλησης των πτυχιούχων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε αντικείμενο συναφές με την ειδικότητά τους, δικαιολογεί απολύτως την επιστροφή μέρους της ενίσχυσης, η οποία παρίσταται αναλογική, καθόσον αντιστοιχεί αποκλειστικά στην χρονική περίοδο μη τήρησης των μακροχρόνιων υποχρεώσεων του.- Κατηγορία:
- Δημοσιονομική Ευθύνη
- Δημοσιονομικές διορθώσεις
Απόφαση 1480/2025 Δέκατο Τμήμα
Επιβολή ολικής δημοσιονομικής διόρθωσης με ανάκτηση λόγω μη πιστοποίησης του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου του έργου. Mη παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας και της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης. Νόμιμη η επιβολή τόκων στην απόφαση ανάκτησης.
Επιβολή ολικής δημοσιονομικής διόρθωσης με ανάκτηση λόγω μη πιστοποίησης του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου του έργου. Mη παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας και της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης. Νόμιμη η επιβολή τόκων στην απόφαση ανάκτησης.
- Νόμιμη η επιβολή δημοσιονομικής διόρθωσης με ανάκτηση στην εκκαλούσα ελλείψει αποδείξεων ότι υλοποιήθηκε το φυσικό και οικονομικό αντικείμενο του έργου, δοθέντος ότι ματαιώθηκε ο στόχος της χρηματοδότησης και το μέτρο της ανάκτησης της χορηγηθείσας προκαταβολής παρίσταται αναγκαίο, πρόσφορο και κατάλληλο.
-Απορριπτέος ο λόγος περί παραβίασης της αρχής της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, αφού η εξόφληση της προκαταβολής δεν περιέχει οριστικότητα, τουναντίον, από τους σαφείς όρους του προγράμματος προκύπτει ότι η διατήρησή αυτής εξαρτάται από την άρτια και επιτυχή υλοποίηση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου του έργου.
- Συμβιβάζεται με το ενωσιακό δίκαιο ο εκ μέρους κράτους μέλους καταλογισμός, επ’ ευκαιρία της είσπραξης αδικαιολογήτως αποκτηθέντος από τον προϋπολογισμό της Ένωσης οφέλους, τόκων, κατ’ εφαρμογή του εθνικού δικαίου. Η επιβολή τόκων δια της προσβαλλόμενης απόφασης, βρίσκει επαρκές νόμιμο έρεισμα στη διάταξη του αρ. 15 παρ. 2 της ΥΠΑΣΥΔ, ανεξαρτήτως εάν το συγκεκριμένο καθεστώς ενίσχυσης και ειδικά η ενίσχυση που χορηγήθηκε στην εκκαλούσα αποτελεί και παράνομη ενίσχυση υπό το πρίσμα των κριτηρίων του άρ.87 ΣΕΚ( ήδη άρθρο 107 ΣΛΕΕ).- Κατηγορία:
- Δημοσιονομική Ευθύνη
- Δημοσιονομικές διορθώσεις
Απόφαση 1479/2025 Δέκατο Τμήμα
Δημοσιονομική διόρθωση με ανάκτηση λόγω απένταξης από το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας 2014-2020 του υπομέτρου 6.1. με τίτλο «Εγκατάσταση νέων γεωργών» υποψηφίου που είχε την ιδιότητα προπτυχιακού φοιτητή.
Δημοσιονομική διόρθωση με ανάκτηση λόγω απένταξης από το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας 2014-2020 του υπομέτρου 6.1. με τίτλο «Εγκατάσταση νέων γεωργών» υποψηφίου που είχε την ιδιότητα προπτυχιακού φοιτητή. Μη αντίθεση στην αρχή της αναλογικότητας. Παρεμπίπτων έλεγχος της απόφασης απένταξης.
1.Νόμιμη η απένταξη νέου γεωργού από το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας 2014-2020 του υπομέτρου 6.1. «Εγκατάσταση νέων γεωργών» διότι ως υποψήφιος τόσο κατά τη υποβολή της αίτησης του για ένταξη στο πρόγραμμα όσο και κατά το χρόνο της ένταξης του σε αυτό είχε την ιδιότητα του προπτυχιακού φοιτητή και δεν ήταν εξαρχής επιλέξιμος.
2.Δεν αποδείχθηκε ότι, παρά την νόμιμη απένταξή του, αξιοποίησε την ενίσχυση που έλαβε και υλοποίησε το επιχειρηματικό του σχέδιο. Μη αντίθεση της προσβαλλόμενης απόφασης στην αρχή της αναλογικότητας
3.Δυνατότητα παρεμπίπτοντος ελέγχου της νομιμότητας και του κύρους της απόφασης απένταξης από το ως άνω πρόγραμμα συνεπεία της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλόμενη δημοσιονομική διόρθωση με ανάκτηση, κατά τον οποίο το Τμήμα περιορίζεται στην απλή εξέταση του ως άνω ζητήματος και όχι στη διάγνωσή του με διαπλαστική εξουσία του Δικαστηρίου, με σκοπό την παροχή πληρέστερης δικαστικής προστασίας στο διάδικο στον οποίο απευθύνεται η παρούσα εκκρεμής δίκη. Απορρίπτει την έφεση.- Κατηγορία:
- Δημοσιονομική Ευθύνη
- Δημοσιονομικές διορθώσεις
Απόφαση 1463/2025 Ελάσσων Ολομέλεια
Η θεσπισθείσα με τη διάταξη του άρθρου 58 του ν.
Η θεσπισθείσα με τη διάταξη του άρθρου 58 του ν. 3528/2007 υποχρέωση του υπαλλήλου που έλαβε εκπαιδευτική άδεια να παραμείνει στην υπηρεσία για εύλογο χρονικό διάστημα, το οποίο ορίζεται εκ των προτέρων, δεν αντίκειται στην αρχή της αναλογικότητας, καθόσον εξυπηρετεί θεμιτό σκοπό δημοσίου συμφέροντος και ικανοποιεί την ανάγκη να αξιοποιούνται υπηρεσιακά οι δεξιότητες που απέκτησε κατά την άδεια. Ο καταλογισμός του υπαλλήλου με το ποσό των αποδοχών, που του καταβλήθηκαν κατά τον χρόνο της εκπαίδευσης, δεν συνιστά υπέρμετρο περιορισμό του περιουσιακού του δικαιώματος. Μη παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας, διότι ο αναιρεσείων πρώην ερευνητής δεν εκπλήρωσε στο ελάχιστο την υποχρέωση υπηρέτησής του στο ΕΛΚΕΘΕ μετά τη λήξη της εκπαιδευτικής άδειας, ενώ τελούσε εν γνώσει της υποχρέωσης επιστροφής του συνόλου των αποδοχών δεδομένου ότι η άνω διάταξη είναι απόλυτα σαφής. Αντίθετη μειοψηφία ότι όφειλε το Τμήμα να προβεί σε μείωση του ποσού καταλογισμού, συνεκτιμώντας το σημαντικό ερευνητικό έργο του αναιρεσείοντος, την ένταξή του σε προσωποπαγή θέση κατόπιν αξιολόγησης του επιστημονικού του έργου, τις ιδιαίτερες συνθήκες απασχόλησης των ερευνητών και το ιδιαίτερα υψηλό ποσό του καταλογισμού. Απορρίπτει την αίτηση αναίρεσης.
- Κατηγορία:
- Δημοσιονομική Ευθύνη
- Αχρεωστήτως λαβόντες
Απόφαση 1436/2025 Πρώτο Τμήμα
Αίτηση του Γενικού Επίτροπου της Επικρατείας στο Ελεγκτικό Συνέδριο με την οποία ζητείται να καταλογιστεί πρώην υπάλληλος του Υπουργείου Οικονομικών, διότι κατά τον έλεγχο που διενεργήθηκε από Οικονομικό Επιθεωρητή, σύμφωνα με τις περί πόθεν έσχες διατάξεις, δεν αποδείχθηκε η νόμιμη προέλευσ
Αίτηση του Γενικού Επίτροπου της Επικρατείας στο Ελεγκτικό Συνέδριο με την οποία ζητείται να καταλογιστεί πρώην υπάλληλος του Υπουργείου Οικονομικών, διότι κατά τον έλεγχο που διενεργήθηκε από Οικονομικό Επιθεωρητή, σύμφωνα με τις περί πόθεν έσχες διατάξεις, δεν αποδείχθηκε η νόμιμη προέλευση περιουσιακού οφέλους, ίσου με το ποσό για το οποίο ζητείται ο καταλογισμός. Εξέταση από το Τμήμα των προβαλλόμενων ισχυρισμών από τον καθ’ ου η αίτηση. Δεκτή εν μέρει η αίτηση καταλογισμού. Μειοψηφία ως προς την παραγραφή.
- Κατηγορία:
- Δημοσιονομική Ευθύνη
- Πόθεν έσχες
