Προσυμβατικός έλεγχος. Τροποποιητική σύμβαση που μεταβάλλει τον τρόπο πληρωμής κατά τρόπο μη προβλεπόμενο από τους όρους της διακήρυξης. Πρόβλεψη στους όρους της διακήρυξης για τμηματική πληρωμή του αναδόχου είτε Α) με 4 τμηματικές πληρωμές με την προϋπόθεση υλοποίησης εργασιών, είτε Β) με τη χορήγηση έντοκης προκαταβολής και 2 τμηματικές πληρωμές με την προϋπόθεση υλοποίησης εργασιών. Υιοθέτηση με τη σύμβαση του τρόπου πληρωμής με 4 τμηματικές πληρωμές. Με την 1η τροποποιητική σύμβαση μεταβλήθηκε ο τρόπος πληρωμής και επελέγη η μέθοδος της προκαταβολής και των 2 τμηματικών παροχών, ενώ με την ελεγχόμενη 2η τροποποιητική σύμβαση επιδιώκεται να διατηρηθεί η προκαταβολή και να ακολουθηθούν 4 τμηματικές πληρωμές με αντίστοιχη απόσβεση της προκαταβολής αναλογικού ποσοστού σε κάθε επιμέρους πληρωμή.

Κατά την κρίση του Τμήματος, όπως ορθώς έγινε δεκτό με την προσβαλλόμενη πράξη του Κλιμακίου, η τροποποίηση της αρχικής σύμβασης, κατά τρόπο που εισάγει συνδυασμό των δύο προβλεπόμενων στη διακήρυξη τρόπων πληρωμής έχει ουσιώδη χαρακτήρα και δεν είναι επιτρεπτή σύμφωνα με τις διατάξεις των παρ. 4 και 5 του άρθρου 132 του ν. 4412/2016, ενώ δεν συνέτρεξαν απρόβλεπτες περιστάσεις, κατά την έννοια της διάταξης του εδ. γ΄ της παρ. 1 του άρθρου 132 του ν. 4412/2016, δυνάμενες να την δικαιολογήσουν. Ειδικότερα, η επιλογή του ενός από τους δύο περιγραφόμενους στη διακήρυξη τρόπους πληρωμής του αναδόχου γίνεται κατ’ αποκλεισμό του άλλου, μη δυναμένου του συνδυασμού τους, ενώ η επιδιωκόμενη τροποποίηση επιφέρει ανατροπή στην οικονομική ισορροπία μεταξύ παροχής και αντιπαροχής, μεταβάλλοντας την οικονομική ισορροπία της σύμβασης υπέρ του αναδόχου κατά τρόπο μη επιτρεπτό από το άρθρο 132 παρ. 4 του ν. 4412/2016, και τούτο διότι η αναθέτουσα αρχή, προκειμένου να λάβει την αντιπαροχή που αντιστοιχεί λ.χ. στο 1ο από τα τέσσερα στάδια των επιμέρους τμηματικών πληρωμών, θα έχει καταβάλει στην ανάδοχο πλην του προβλεπόμενου για το στάδιο αυτό ποσοστού επί του συμβατικού τιμήματος, επιπλέον το μη αποσβεσθέν μέρος της χορηγηθείσας προκαταβολής, γεγονός που συνεπάγεται ότι η αναθέτουσα αρχή για να λάβει την αντιπαροχή του 1ου σταδίου των τεσσάρων τμηματικών πληρωμών, θα έχει προβεί σε μείζονα παροχή προς την ανάδοχο σε σχέση με την οριζόμενη στη διακήρυξη. Άλλωστε, η πρόβλεψη ενός τρίτου (ευνοϊκότερου) τρόπου πληρωμής, δεν μπορεί να αποκλεισθεί ότι θα μπορούσε να οδηγήσει στη συμμετοχή περισσότερων οικονομικών φορέων στη διαγωνιστική διαδικασία, στην προκείμενη δε διαγωνιστική διαδικασία δεν αναπτύχθηκε επαρκής ανταγωνισμός, καθώς συμμετείχαν μόνο τρεις οικονομικοί φορείς, ώστε, δεν μπορεί να αποκλειστεί ότι λοιποί οικονομικοί φορείς εμποδίστηκαν λόγω των αρχικών, λιγότερο ευνοϊκών όρων να υποβάλουν προσφορά ή ότι θα ενδιαφέρονταν να υποβάλουν προσφορά λόγω των νέων συμβατικών όρων. Τέλος, οι γεωπολιτικές εξελίξεις σε παγκόσμιο επίπεδο και η αβεβαιότητα, που προκάλεσαν στις αγορές ήταν γεγονότα απολύτως γνωστά τόσο στην αναθέτουσα αρχή όσο και στην προσφεύγουσα κατά το χρόνο δημοσίευσης της διακήρυξης και διαμόρφωσης των οικονομικών προσφορών, όπως προκύπτει και από τους σχετικούς όρους της διακήρυξης, ώστε δε συνιστούν απρόβλεπτες περιστάσεις. Εξάλλου, η προσφεύγουσα, στο πλαίσιο της 1ης τροποποίησης της σύμβασης, κατόπιν αιτήματος της, έλαβε, επικαλούμενη τις αυτές επικρατούσες συνθήκες στις διεθνείς αγορές, την αιτηθείσα από αυτήν προκαταβολή (μέσω επιλογής του Β τρόπου πληρωμής), η οποία θα της διασφάλιζε, όπως υποστήριζε, επαρκή οικονομική ρευστότητα για την επιτυχή υλοποίηση του συμβατικού αντικειμένου. Απόρριψη της προσφυγής και μη ανάκληση της προσβαλλόμενης πράξης του Κλιμακίου

Κατηγορία:
• Προσυμβατικός έλεγχος
• Έργα

Κατεβάστε το αρχείο

Αγωγή στρατιωτικών συνταξιούχων για την περικοπή των καταβαλλόμενων από το Μετοχικό Ταμείο Στρατού μερισμάτων τους. Το Μετοχικό Ταμείο Στρατού αποτελεί επικουρικό οργανισμό κοινωνικής ασφάλισης, το δε απονεμόμενο από αυτό μέρισμα δεν συνιστά παροχή ισόβιας σύνταξης χορηγούμενης αντί μισθού και ως συνέχεια αυτού μετά την αποχώρηση από την ενεργό υπηρεσία, αλλά  περιοδική παροχή κοινωνικής ασφάλισης χορηγούμενη στους ασφαλισμένους του Μετοχικού Ταμείου Στρατού κατ’ εφαρμογή της κοινωνικοασφαλιστικής νομοθεσίας. Δεν γεννάται συνταξιοδοτική διαφορά υπαγόμενη στη δικαιοδοσία του Ελεγκτικού Συνεδρίου, αλλά αποζημιωτική αξίωση με υποκείμενη αιτία την φερόμενη παραβίαση της εφαρμοστέας εν προκειμένω κοινωνικοασφαλιστικής νομοθεσίας, κατά την έννοια του άρθρου 7 παρ. 1 (περ. α΄) και 5 του ν. 702/1977, υπαγόμενη στη δικαιοδοσία των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων. Παραπέμπει στο Μονομελές Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών.

Κατηγορία:
• Συνταξιοδοτικές διαφορές
• Στρατιωτικοί συνταξιούχοι

Κατεβάστε το αρχείο

Ανάθεση υπηρεσιών φύλαξης κτηριακών εγκαταστάσεων Υπουργείου. Τα κριτήρια ανάθεσης πρέπει να συναρτώνται προς το αντικείμενο των ζητούμενων εργασιών, ώστε να επιτρέπουν την εκτίμηση της επίδοσης κάθε προσφοράς σε σχέση προς αυτό και, για τη διασφάλιση της ίσης μεταχείρισης των διαγωνιζομένων, επιβάλλεται δε να είναι επιδεκτικά συγκριτικής εφαρμογής βάσει αντικειμενικής αξιολόγησης. Εν προκειμένω το Τμήμα έκρινε ότι το επίμαχο κριτήριο της διακήρυξης με τίτλο «Υλικά, Εξοπλισμός, Μέσα» και με συντελεστή βαρύτητας 20% δεν παρίσταται αρκούντως σαφές και ορισμένο, καθότι δεν αναφέρεται ο ελάχιστος εξοπλισμός του προσωπικού που απαιτείται και τα μέσα που θα χρησιμοποιηθούν για την εκτέλεση της σύμβασης. Ωστόσο, λόγω της φυσιογνωμίας της υπό έλεγχο σύμβασης και τις ειδικές περιστάσεις της συγκεκριμένης περίπτωσης, κρίθηκε ότι η εντοπισθείσα πλημμέλεια δεν παρίσταται ουσιώδης. 

Κατηγορία:
• Προσυμβατικός έλεγχος
• Υπηρεσίες

Κατεβάστε το αρχείο

Επιβολή ολικής δημοσιονομικής διόρθωσης με την αιτιολογία της μη πιστοποίησης του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου του έργου. Mη παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας και της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης. Νόμιμη η επιβολή τόκων στην απόφαση ανάκτησης. 
Η εκκαλούσα υπήχθη στο πρόγραμμα «Διαρθρωτική προσαρμογή εργαζομένων μικρών επιχειρήσεων που απασχολούν 20-49 άτομα εντός της οικονομικής κρίσης (πρόσκληση Γ)» με απόφαση του ΔΣ του ΕΙΕΑ. Δεν προσκόμισε φάκελο αποπληρωμής με αποτέλεσμα να μην πιστοποιείται η ολοκλήρωση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου του έργου. Η εκκαλούσα φέρει το βάρος να αποδείξει την επιτυχή και άρτια ολοκλήρωση του φυσικού αντικειμένου του έργου και την αναλυτική αντιστοίχιση όλων των δαπανών στις οποίες υποβλήθηκε, υποβάλλοντας αναλυτικές εκθέσεις και παραστατικά. Ελλείψει αποδείξεων ότι υλοποιήθηκε το φυσικό και οικονομικό αντικείμενο του έργου, ματαιώνεται ο στόχος της χρηματοδότησης και, συνεπώς, το μέτρο της ανάκτησης της χορηγηθείσας προκαταβολής παρίσταται αναγκαίο, πρόσφορο και κατάλληλο. Απορριπτέος ο λόγος περί παραβίασης της αρχής της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, δεδομένου ότι η εξόφληση της προκαταβολής δεν περιέχει καμία οριστικότητα, τουναντίον, από τους σαφείς όρους του προγράμματος προκύπτει ότι η διατήρησή της εξαρτάται από την άρτια και επιτυχή υλοποίηση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου του έργου. Η υποχρέωση είσπραξης τόκων μπορεί να προβλέπεται είτε στους εφαρμοζόμενους ενωσιακούς Kανονισμούς, είτε αμιγώς στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελών, καθόσον συμβιβάζεται με το ενωσιακό δίκαιο ο εκ μέρους κράτους μέλους καταλογισμός, επ’ ευκαιρία της είσπραξης αδικαιολογήτως αποκτηθέντος από τον προϋπολογισμό της Ένωσης οφέλους, τόκων, κατ’ εφαρμογή του εθνικού δικαίου. Η επιβολή τόκων δια της προσβαλλόμενης απόφασης, βρίσκει επαρκές νόμιμο έρεισμα στη διάταξη του αρ. 15 παρ. 2 της ΥΠΑΣΥΔ

Κατηγορία:
• Δημοσιονομική Ευθύνη
• Δημοσιονομικές διορθώσεις

Κατεβάστε το αρχείο

Προγραμματική σύμβαση Δήμου και Αναπτυξιακού Οργανισμού ΟΤΑ. Οι Αναπτυξιακοί Οργανισμοί δεν επιχορηγούνται άμεσα ή έμμεσα από τους ΟΤΑ ή από τον Κρατικό Προϋπολογισμό, όλες οι οικονομικές υποχρεώσεις που αναλαμβάνονται πρέπει να συνδέονται, ευθέως και κατά τεκμηριωμένο τρόπο, με δαπάνες που πραγματοποιούνται για την εξυπηρέτηση της συγκεκριμένης προγραμματικής σύμβασης και είναι απαραίτητες για την υλοποίηση του αντικειμένου της. Το κόστος αμοιβών του τακτικού προσωπικού του οργανισμού,  το οποίο θα απασχοληθεί σε μια προγραμματική σύμβαση με ΟΤΑ,  καλύπτεται αποκλειστικά από τον τακτικό προϋπολογισμό του Αναπτυξιακού Οργανισμού. Οποιαδήποτε άλλη δαπάνη (π.χ. υπερωριακή ή πρόσθετη) του τακτικού ή του έκτακτου προσωπικού του επιβάλλεται να αιτιολογείται ως προς το ύψος και τον επιμερισμό της ανάμεσα στους αντισυμβαλλόμενους. Απόφαση Τμήματος ΕλΣυν, με την οποία κρίνεται ότι δεν συντρέχουν ορισμένες από τις νομικές πλημμέλειες, που αναδείχθηκαν με την προσβαλλόμενη Πράξη προσυμβατικού ελέγχου ως διακωλυτικοί της σύναψης της σύμβασης λόγοι, παράγει οριστικότητα, η οποία καλύπτει τους λόγους της προσφυγής που έγιναν δεκτοί, και δεν δύναται να ανατραπεί είτε από το Κλιμάκιο ή τον Επίτροπο κατά την άσκηση του πρωτογενούς ελέγχου επί του νέου σχεδίου σύμβασης που υποβάλλεται ενώπιόν του σε συμμόρφωση με τις κρίσεις του Τμήματος, είτε από το Τμήμα που επιλαμβάνεται εκ νέου κατόπιν άσκησης προσφυγής από τους ενδιαφερόμενους. 

Κατηγορία:
• Προσυμβατικός έλεγχος
• Υπηρεσίες

Κατεβάστε το αρχείο

Τροποποίηση σύμβασης - Δικαίωμα προαίρεσης  
Σχέδιο της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης «Κατασκευή Μονάδας Επεξεργασίας Αστικών Αποβλήτων». Οι συμβάσεις δημοσίων έργων μπορούν να τροποποιούνται χωρίς νέα διαδικασία σύναψης δημόσιας σύμβασης, εφόσον η οικεία τροποποίηση είναι ήσσονος σημασίας, δηλαδή εφόσον η αξία αυτής είναι κατώτερη σωρευτικά του εκάστοτε ισχύοντος κατώτατου ορίου που από 1.1.2024 ανέρχεται σε 5.538.000 ευρώ χωρίς ΦΠΑ και του 15% της αξίας της αρχικής σύμβασης, με την πρόσθετη προϋπόθεση ότι παραμένει αμετάβλητη η συνολική φύση της τελευταίας. Για τον προσδιορισμό του ως άνω ποσοστού του 15% της αξίας της αρχικής σύμβασης δεν προσμετρούνται σε αυτή τα οικεία δικαιώματα προαίρεσης, καθόσον αυτά, σύμφωνα με τη ρητή πρόβλεψη του άρθρου 132 παρ. 1 περ. α΄ του ν. 4412/2016, αποτελούν τροποποιήσεις της αρχικής σύμβασης που προβλέπονται σε σαφείς, ακριβείς και ρητές ρήτρες αναθεώρησης στα αρχικά έγγραφα της σύμβασης.  Εν προκειμένω η ελεγχόμενη 2η συμπληρωματική σύμβαση δεν συνιστά ήσσονος σημασίας τροποποίηση.

Κατηγορία:
• Προσυμβατικός έλεγχος
• Έργα

Κατεβάστε το αρχείο

Συμπληρωματική σύμβαση – Επέκταση φυσικού αντικειμένου.
​Κατασκευή σιδηροδρομικού δικτύου. Με την ανάθεση αυτή διευρύνεται το αντικείμενο της αρχικής σύμβασης επιδομής με στοιχεία που δεν είχαν αρχικώς προβλεφθεί, τα οποία μεταβάλλουν ουσιωδώς τα χαρακτηριστικά της, αλλά και την οικονομική της ισορροπία υπέρ του αναδόχου, με αλληλοεμπλοκή των χρηματοδοτήσεων των δύο αρχικών συμβάσεων.

Κατηγορία:
• Προσυμβατικός έλεγχος
• Έργα

Κατεβάστε το αρχείο

Ένωση οικονομικών φορέων – Απαιτήσεις οικονομικής και χρηματοοικονομικής επάρκειας.
Συντήρηση αποχετευτικών δικτύων. Όρος διακήρυξης που ορίζει ότι σε περίπτωση υποβολής προσφοράς από ένωση οικονομικών φορέων, όλες οι ελάχιστες απαιτήσεις οικονομικής και χρηματοοικονομικής επάρκειας «θα πρέπει να καλύπτονται από κάθε μέλος της ένωσης». Αρνητική πράξη Κλιμακίου ΕλΣυν και κοινοποίηση αυτής στην Επιτροπή Ανταγωνισμού. Τέτοια απαίτηση αντίκειται στην αρχή της αναλογικότητας, διότι εισάγει παρέκκλιση που δεν δικαιολογείται από αντικειμενικούς λόγους, συνεχόμενους με τη φύση, την πολυπλοκότητα ή τις ιδιαιτερότητες του αντικειμένου της σύμβασης, και υπερβαίνει το αναγκαίο μέτρο, εισάγει συνεπώς, ανεπίτρεπτο, υπέρμετρο περιορισμό στην πρόσβαση στο διαγωνισμό σε βάρος των επιχειρήσεων, συμπεριλαμβανομένων των μικρομεσαίων. Ουσιώδης εν προκειμένω η πλήμμέλεια.

Κατηγορία:
• Προσυμβατικός έλεγχος
• Υπηρεσίες

Κατεβάστε το αρχείο

Προσφυγή αναθεώρησης. Το Τμήμα, αποφαινόμενο επί προσφυγής ανάκλησης, οφείλει να περιορισθεί στην εξέταση των προβαλλόμενων ενώπιόν του λόγων ανάκλησης και δεν μπορεί, κατ’ αρχήν, με αυτεπάγγελτη έρευνα του πραγματικού να αναδείξει το πρώτον ένα νέο διακωλυτικό λόγο σύναψης της σύμβασης που δεν έχει διαπιστώσει το Κλιμάκιο, καθόσον τούτο συνιστά μη προβλεπόμενη στον νόμο υποκατάσταση του Τμήματος στην αρμοδιότητα του Κλιμακίου, ενώ, επιπροσθέτως, οδηγεί στον αιφνιδιασμό των προσφευγόντων, επηρεάζοντας αρνητικά τα δικαιώματα άμυνάς τους και στερώντας τους ουσιαστικά ένα δικονομικό στάδιο προστασίας Έννοια και περιεχόμενο των προγραμματικών συμβάσεων «ενδοϋπηρεσιακής (in house)» ανάθεσης για τη «διοικητική και τεχνική υποστήριξη» από Αναπτυξιακό Οργανισμό της τεχνικής υπηρεσίας ενός Δήμου. Η έλλειψη τεκμηρίωσης του προϋπολογισμού της ελεγχόμενης σύμβασης ανεδείχθη ως πλημμέλεια από την Πράξη της Επιτρόπου, κατά τρόπο που αφορά στο σύνολο του προϋπολογισμού, συμπεριλαμβανομένων και των έμμεσων δαπανών. Με την κρίση του Τμήματος ότι ως προς τις έμμεσες δαπάνες δεν αιτιολογείται ο προϋπολογισμός της σύμβασης δεν ανεδείχθη νέα πλημμέλεια από το Τμήμα για τη σύναψη της ελεγχόμενης σύμβασης και ο προβαλλόμενος λόγος είναι αβάσιμος. Δεν υφίσταται αντίφαση στην αιτιολογία της απόφασης του Τμήματος ούτε έλλειψη αιτιολογίας. Εξακολουθεί να συντρέχει έλλειψη τεκμηρίωσης των έμμεσων λειτουργικών δαπανών αφενός και, σύνδεσής τους, αφετέρου, ειδικά με την υλοποίηση του αντικειμένου της προγραμματικής σύμβασης. Απορρίπτει την προσφυγή αναθεώρησης.

Κατηγορία:
• Προσυμβατικός έλεγχος
• Υπηρεσίες

Κατεβάστε το αρχείο

Αίτηση αναίρεσης. Εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας (άρθ. 25 παρ. 1 εδ. δ΄ Συντ., άρθ. 150 και 164 ν. 4820/2021). Καταλογισμός αποδοχών λόγω αχρεώστητης λήψης, συνεπεία ανάκλησης διορισμού, καθόσον διαπιστώθηκε ότι η βεβαίωση του Διεπιστημονικού Κέντρου Αναγνώρισης Τίτλων Σπουδών Αλλοδαπής (ΔΙ.Κ.Α.Τ.Σ.Α.) περί αναγνώρισης της ισοτιμίας του τίτλου σπουδών που είχε προσκομιστεί κατά τον διορισμό ήταν πλαστή. Κρίση ότι η απόφαση του δικάσαντος Τμήματος στερείται νόμιμης βάσης, διότι, κατά την εξέταση αν με τον επίδικο καταλογισμό τηρήθηκαν οι απαιτήσεις αναλογικότητας και δίκαιης ισορροπίας μεταξύ του επιδιωχθέντος με αυτόν θεμιτού σκοπού και των θεμελιωδών δικαιωμάτων του καταλογισθέντος που εθίγησαν από αυτόν, δεν στάθμισε όλα τα δεδομένα που τέθηκαν ως κρίσιμα στην μείζονα πρόταση του δικανικού του συλλογισμού, παραλείποντας ορισμένα εξ αυτών. Αναιρεί την πληττόμενη απόφαση και αναπέμπει την υπόθεση στο Τμήμα, καθώς κρίνει ότι η υπόθεση χρήζει διερεύνησης ως προς το πραγματικό της μέρος και, περαιτέρω, προκειμένου να ληφθούν υπόψη επίκαιρα στοιχεία της οικονομικής κατάστασης του καταλογισθέντος. Αντίθετη ως προς το ζήτημα της αναπομπής μειοψηφία.

Κατηγορία:
• Δημοσιονομική Ευθύνη
• Αχρεωστήτως λαβόντες

Κατεβάστε το αρχείο