ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ
Νομολογία
Πράξη 6/2025 Α' Κλιμάκιο
Αίτηση Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου για καταλογισμό Δημάρχου, Προϊσταμένου Τμήματος Ταμείου, Προϊσταμένου Τμήματος Προϋπολογισμού και Προϊστάμενου Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών Δήμου για έκδοση χρηματικών ενταλμάτων χωρίς επιβεβαίωση πληρωμής των προς εξόφληση δαπανών και χωρίς επισύναψη
Αίτηση Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου για καταλογισμό Δημάρχου, Προϊσταμένου Τμήματος Ταμείου, Προϊσταμένου Τμήματος Προϋπολογισμού και Προϊστάμενου Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών Δήμου για έκδοση χρηματικών ενταλμάτων χωρίς επιβεβαίωση πληρωμής των προς εξόφληση δαπανών και χωρίς επισύναψη των νόμιμων δικαιολογητικών, καθώς και για μη φύλαξη των χρηματικών ενταλμάτων και των δικαιολογητικών τους. Μη παραγραφή της αξίωσης αναπλήρωσης του ελλείμματος. Υπόλογοι Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Έννοια ελλείμματος. Αρχή αναλογικότητας. Εφαρμογή της ΦΓ8/14823/22.2.2023 κανονιστικής απόφασης της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου «Καθορισμός συντελεστών βαρύτητας και ποσοστώσεων για τη μείωση του καταλογιζόμενου ποσού κατά τις διατάξεις του άρθρου 150 του ν. 4820/2021». Ειδικότερη γνώμη: αντίθεση της προαναφερθείσας τυποποίησης της αρχής της αναλογικότητας προς το άρθρο 87 του Συντάγματος και τις λοιπές διασφαλίζουσες την ελεύθερη κρίση του Δικαστή συνταγματικές αρχές.
- Κατηγορία:
- Δημοσιονομική Ευθύνη
- Υπόλογοι, Συνυπεύθυνοι
Απόφαση 75/2025 Έκτο Τμήμα
Αγωγή στρατιωτικών συνταξιούχων για την περικοπή των καταβαλλόμενων από το Μετοχικό Ταμείο Στρατού μερισμάτων τους.
Αγωγή στρατιωτικών συνταξιούχων για την περικοπή των καταβαλλόμενων από το Μετοχικό Ταμείο Στρατού μερισμάτων τους. Το Μετοχικό Ταμείο Στρατού αποτελεί επικουρικό οργανισμό κοινωνικής ασφάλισης, το δε απονεμόμενο από αυτό μέρισμα δεν συνιστά παροχή ισόβιας σύνταξης χορηγούμενης αντί μισθού και ως συνέχεια αυτού μετά την αποχώρηση από την ενεργό υπηρεσία, αλλά περιοδική παροχή κοινωνικής ασφάλισης χορηγούμενη στους ασφαλισμένους του Μετοχικού Ταμείου Στρατού κατ’ εφαρμογή της κοινωνικοασφαλιστικής νομοθεσίας. Δεν γεννάται συνταξιοδοτική διαφορά υπαγόμενη στη δικαιοδοσία του Ελεγκτικού Συνεδρίου, αλλά αποζημιωτική αξίωση με υποκείμενη αιτία την φερόμενη παραβίαση της εφαρμοστέας εν προκειμένω κοινωνικοασφαλιστικής νομοθεσίας, κατά την έννοια του άρθρου 7 παρ. 1 (περ. α΄) και 5 του ν. 702/1977, υπαγόμενη στη δικαιοδοσία των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων. Παραπέμπει στο Μονομελές Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών.
Απόφαση 1155/2025 Έβδομο Τμήμα
Ανάθεση υπηρεσιών φύλαξης κτηριακών εγκαταστάσεων Υπουργείου.
Ανάθεση υπηρεσιών φύλαξης κτηριακών εγκαταστάσεων Υπουργείου. Τα κριτήρια ανάθεσης πρέπει να συναρτώνται προς το αντικείμενο των ζητούμενων εργασιών, ώστε να επιτρέπουν την εκτίμηση της επίδοσης κάθε προσφοράς σε σχέση προς αυτό και, για τη διασφάλιση της ίσης μεταχείρισης των διαγωνιζομένων, επιβάλλεται δε να είναι επιδεκτικά συγκριτικής εφαρμογής βάσει αντικειμενικής αξιολόγησης. Εν προκειμένω το Τμήμα έκρινε ότι το επίμαχο κριτήριο της διακήρυξης με τίτλο «Υλικά, Εξοπλισμός, Μέσα» και με συντελεστή βαρύτητας 20% δεν παρίσταται αρκούντως σαφές και ορισμένο, καθότι δεν αναφέρεται ο ελάχιστος εξοπλισμός του προσωπικού που απαιτείται και τα μέσα που θα χρησιμοποιηθούν για την εκτέλεση της σύμβασης. Ωστόσο, λόγω της φυσιογνωμίας της υπό έλεγχο σύμβασης και τις ειδικές περιστάσεις της συγκεκριμένης περίπτωσης, κρίθηκε ότι η εντοπισθείσα πλημμέλεια δεν παρίσταται ουσιώδης.
- Κατηγορία:
- Προσυμβατικός έλεγχος
- Υπηρεσίες
Απόφαση 1480/2025 Δέκατο Τμήμα
Επιβολή ολικής δημοσιονομικής διόρθωσης με την αιτιολογία της μη πιστοποίησης του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου του έργου. Mη παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας και της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης. Νόμιμη η επιβολή τόκων στην απόφαση ανάκτησης.
Επιβολή ολικής δημοσιονομικής διόρθωσης με την αιτιολογία της μη πιστοποίησης του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου του έργου. Mη παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας και της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης. Νόμιμη η επιβολή τόκων στην απόφαση ανάκτησης.
Η εκκαλούσα υπήχθη στο πρόγραμμα «Διαρθρωτική προσαρμογή εργαζομένων μικρών επιχειρήσεων που απασχολούν 20-49 άτομα εντός της οικονομικής κρίσης (πρόσκληση Γ)» με απόφαση του ΔΣ του ΕΙΕΑ. Δεν προσκόμισε φάκελο αποπληρωμής με αποτέλεσμα να μην πιστοποιείται η ολοκλήρωση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου του έργου. Η εκκαλούσα φέρει το βάρος να αποδείξει την επιτυχή και άρτια ολοκλήρωση του φυσικού αντικειμένου του έργου και την αναλυτική αντιστοίχιση όλων των δαπανών στις οποίες υποβλήθηκε, υποβάλλοντας αναλυτικές εκθέσεις και παραστατικά. Ελλείψει αποδείξεων ότι υλοποιήθηκε το φυσικό και οικονομικό αντικείμενο του έργου, ματαιώνεται ο στόχος της χρηματοδότησης και, συνεπώς, το μέτρο της ανάκτησης της χορηγηθείσας προκαταβολής παρίσταται αναγκαίο, πρόσφορο και κατάλληλο. Απορριπτέος ο λόγος περί παραβίασης της αρχής της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, δεδομένου ότι η εξόφληση της προκαταβολής δεν περιέχει καμία οριστικότητα, τουναντίον, από τους σαφείς όρους του προγράμματος προκύπτει ότι η διατήρησή της εξαρτάται από την άρτια και επιτυχή υλοποίηση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου του έργου. Η υποχρέωση είσπραξης τόκων μπορεί να προβλέπεται είτε στους εφαρμοζόμενους ενωσιακούς Kανονισμούς, είτε αμιγώς στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελών, καθόσον συμβιβάζεται με το ενωσιακό δίκαιο ο εκ μέρους κράτους μέλους καταλογισμός, επ’ ευκαιρία της είσπραξης αδικαιολογήτως αποκτηθέντος από τον προϋπολογισμό της Ένωσης οφέλους, τόκων, κατ’ εφαρμογή του εθνικού δικαίου. Η επιβολή τόκων δια της προσβαλλόμενης απόφασης, βρίσκει επαρκές νόμιμο έρεισμα στη διάταξη του αρ. 15 παρ. 2 της ΥΠΑΣΥΔ- Κατηγορία:
- Δημοσιονομική Ευθύνη
- Δημοσιονομικές διορθώσεις
Απόφαση 1169/2025 Έβδομο Τμήμα
Προγραμματική σύμβαση Δήμου και Αναπτυξιακού Οργανισμού ΟΤΑ.
Προγραμματική σύμβαση Δήμου και Αναπτυξιακού Οργανισμού ΟΤΑ. Οι Αναπτυξιακοί Οργανισμοί δεν επιχορηγούνται άμεσα ή έμμεσα από τους ΟΤΑ ή από τον Κρατικό Προϋπολογισμό, όλες οι οικονομικές υποχρεώσεις που αναλαμβάνονται πρέπει να συνδέονται, ευθέως και κατά τεκμηριωμένο τρόπο, με δαπάνες που πραγματοποιούνται για την εξυπηρέτηση της συγκεκριμένης προγραμματικής σύμβασης και είναι απαραίτητες για την υλοποίηση του αντικειμένου της. Το κόστος αμοιβών του τακτικού προσωπικού του οργανισμού, το οποίο θα απασχοληθεί σε μια προγραμματική σύμβαση με ΟΤΑ, καλύπτεται αποκλειστικά από τον τακτικό προϋπολογισμό του Αναπτυξιακού Οργανισμού. Οποιαδήποτε άλλη δαπάνη (π.χ. υπερωριακή ή πρόσθετη) του τακτικού ή του έκτακτου προσωπικού του επιβάλλεται να αιτιολογείται ως προς το ύψος και τον επιμερισμό της ανάμεσα στους αντισυμβαλλόμενους. Απόφαση Τμήματος ΕλΣυν, με την οποία κρίνεται ότι δεν συντρέχουν ορισμένες από τις νομικές πλημμέλειες, που αναδείχθηκαν με την προσβαλλόμενη Πράξη προσυμβατικού ελέγχου ως διακωλυτικοί της σύναψης της σύμβασης λόγοι, παράγει οριστικότητα, η οποία καλύπτει τους λόγους της προσφυγής που έγιναν δεκτοί, και δεν δύναται να ανατραπεί είτε από το Κλιμάκιο ή τον Επίτροπο κατά την άσκηση του πρωτογενούς ελέγχου επί του νέου σχεδίου σύμβασης που υποβάλλεται ενώπιόν του σε συμμόρφωση με τις κρίσεις του Τμήματος, είτε από το Τμήμα που επιλαμβάνεται εκ νέου κατόπιν άσκησης προσφυγής από τους ενδιαφερόμενους.
- Κατηγορία:
- Προσυμβατικός έλεγχος
- Υπηρεσίες
Απόφαση 1485/2025 Δέκατο Τμήμα
Δημοσιονομική διόρθωση με ανάκτηση λόγω διακοπής της παραγωγικής δραστηριότητας κατά τη διάρκεια της διετούς μακροχρόνιας υποχρέωσης. Επίκληση λόγων ανωτέρας βίας. Μη παραβίασης της αρχής της αναλογικότητας.
Δημοσιονομική διόρθωση με ανάκτηση λόγω διακοπής της παραγωγικής δραστηριότητας κατά τη διάρκεια της διετούς μακροχρόνιας υποχρέωσης. Επίκληση λόγων ανωτέρας βίας. Μη παραβίασης της αρχής της αναλογικότητας.
Ο εκκαλών, λογιστής, εντάχθηκε στην κρίσιμη Δράση «Ενίσχυση της Αυτοαπασχόλησης Πτυχιούχων Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης» και παρέβη την μακροχρόνια υποχρέωσή του για παραγωγική λειτουργία τουλάχιστον για 2 έτη μετά την αποπληρωμή της ενίσχυσης. Επιβλήθηκε δημοσιονομική διόρθωση με ανάκτηση για μέρος της ληφθείσας ενίσχυσης, το οποίο αντιστοιχεί στο χρονικό διάστημα μη παραγωγικής λειτουργίας της επιχείρησής του. Από τις διατάξεις της 668/148/Α2/11.2.2016 Υ.Α. συνάγεται ότι ο δικαιούχος οικονομικής ενίσχυσης υπέχει την υποχρέωση για δύο έτη μετά από την τελική πληρωμή της δημόσιας δαπάνης να μην διακόπτει την παραγωγική του δραστηριότητα. Δεν συντρέχουν λόγοι ανωτέρας βίας λόγω της πανδημίας Covid διότι, προεχόντως, δεν προκύπτει ότι προηγήθηκε η διαδικασία γνωστοποίησης στον ΕΦ και δεν αιτιολογείται με επάρκεια η αιτιώδης σύνδεση της οριστικής διακοπής των εργασιών του εκκαλούντος με τον επικληθέντα λόγο ανωτέρας βίας. Η μη επίτευξη των στόχων της δράσης, ήτοι της μείωσης της ανεργίας και της ενίσχυσης της αυτοαπασχόλησης των πτυχιούχων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε αντικείμενο συναφές με την ειδικότητά τους, δικαιολογεί απολύτως την επιστροφή μέρους της ενίσχυσης, η οποία παρίσταται αναλογική, καθόσον αντιστοιχεί αποκλειστικά στην χρονική περίοδο μη τήρησης των μακροχρόνιων υποχρεώσεων.- Κατηγορία:
- Δημοσιονομική Ευθύνη
- Δημοσιονομικές διορθώσεις
Απόφαση 573/2025 Μείζων Ολομέλεια
Η διάταξη του άρθρου 242 παρ. 1 του ν.
Η διάταξη του άρθρου 242 παρ. 1 του ν. 3463/2006 (Α΄ 114) δεν τυγχάνει εφαρμογής επί των δημοτικών νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «Σχολικές Επιτροπές», τα οποία λειτουργούσαν μέχρι τις 29.6.2024, και όσων εξ αυτών εξακολουθούν να λειτουργούν από 30.6.2024 και εξής, δυνάμει του άρθρου 28 παρ. 5 του ν. 5056/2023, μη νομίμως δε λαμβάνεται απόφαση περί καταβολής εξόδων παράστασης στους προέδρους και αντιπροέδρους διοικητικών συμβουλίων των εν λόγω επιτροπών. Συνεπώς, δεν διέπονται από τις διατάξεις των άρθρων 239 έως 242 του ΚΔΚ, που αφορούν στα λοιπά δημοτικά νομικά πρόσωπα, αλλά αποκλειστικά από αυτές των άρθρων 5 του ν. 1894/1990 και 243 του ΚΔΚ, σε συνδυασμό με αυτές των άρθρων 103 του ν. 3852/2010 και ήδη 27, 28, 30 και 31 του ν. 5056/2023. Ειδικότερα δε, το ανωτέρω άρθρο δεν τυγχάνει εφαρμογής στην περίπτωση των σχολικών επιτροπών, καθώς αυτές διέπονται αποκλειστικά από τις ανωτέρω διατάξεις, οι οποίες, αφενός μεν δεν παραπέμπουν στο άρθρο αυτό, αφετέρου δε ουδόλως προβλέπουν την καταβολή εξόδων παράστασης στα ανωτέρω πρόσωπα. Αποτελούν ιδιαίτερη κατηγορία δημοτικών νομικών προσώπων, η οποία διέπεται από ειδικό ρυθμιστικό πλαίσιο, αυτοτελές σε σχέση με αυτό που εφαρμόζεται για τα λοιπά δημοτικά νομικά πρόσωπα, ενόψει δε της ειδικότητάς του, για όσα θέματα δεν ορίζονται σε αυτό, δεν δύναται να εφαρμοστεί (ούτε αναλογικά) το γενικό πλαίσιο που διέπει τα δημοτικά νομικά πρόσωπα, άνευ σαφούς πρόβλεψης ή ρητής παραπομπής σε σχετική διάταξη του πλαισίου αυτού, σε κάθε δε περίπτωση δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι η καταβολή εξόδων παράστασης συνέχεται αναγκαίως με την εύρυθμη λειτουργία των οργάνων τους (διοικητικού συμβουλίου), ώστε να θεωρείται συμπληρωματικώς εφαρμοστέα και η διάταξη του άρθρου 242 παρ. 1 του ΚΔΚ, προς πλήρωση υποτιθέμενου ρυθμιστικού κενού στις διατάξεις του άρθρου 243 του ίδιου Κώδικα. Μειοψηφία: Με ρητή πρόβλεψη του άρθρου 243 του ν. 3463/2006, οι Σχολικές Επιτροπές διέπονται τόσο από τις διατάξεις του άρθρου 5 του ν. 1894/1990 όσο και από τις διατάξεις του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων.
- Κατηγορία:
- Δημοσιονομική Ευθύνη
- Αχρεωστήτως λαβόντες
Απόφαση 1288/2025 Έβδομο Τμήμα
Προσφυγή ανάκλησης. Συνεκδίκαση.
Προσφυγή ανάκλησης. Συνεκδίκαση. Δήμος και Αναπτυξιακός Οργανισμός ΟΤΑ προσέφυγαν κατά Πράξης Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου με την οποία η τελευταία απείχε του ελέγχου νομιμότητας, κρίνοντας ως απαράδεκτη την υποβολή του σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Δήμου και του Αναπτυξιακού Οργανισμού του οικείου νομού. Κατά την εκφερθείσα κρίση της Επιτρόπου, η σύμβαση αυτή είχε ταυτόσημο περιεχόμενο (ίδιο αντικείμενο και ίδιους αντισυμβαλλομένους) με προγενέστερη σύμβαση, κριθείσα αμετακλήτως μη νόμιμη με απόφαση της Ολομέλειας του Δικαστηρίου (και συνεπώς μη συναφθείσα) και, ως εκ τούτου, δεν υποβάλλεται παραδεκτώς για προσυμβατικό έλεγχο, καθόσον τυχόν νέα υποβολή συνιστά παράβαση της δεσμευτικότητας που απορρέει από την εν λόγω απόφαση και επάγεται την υπέρβαση από την Υπηρεσία Επιτρόπου της αρμοδιότητάς της. Το Τμήμα, κατά την εκδίκαση της προσφυγής ανάκλησης, έκρινε ότι η ύπαρξη αμετάκλητης απόφασης του Δικαστηρίου με την οποία κρίνεται ότι κωλύεται η σύμβαση λόγω πλημμελειών δεν κωλύει την αναθέτουσα αρχή να επιχειρήσει να συμμορφωθεί με την οριστική αυτή κρίση, να άρει την εντοπισθείσα πλημμέλεια και να υποβάλει παραδεκτώς για προσυμβατικό έλεγχο τον σχετικό φάκελο με όλα τα νεότερα στοιχεία που κατά την εκτίμησή της θεμελιώνουν τη συμμόρφωσή της με τις ανωτέρω οριστικές κρίσεις. Στην περίπτωση αυτή, ο αρμόδιος ελεγκτικός σχηματισμός, δεσμευόμενος από την καταστάσα οριστική προηγούμενη κρίση του Δικαστηρίου, ελέγχει τη συμμόρφωση της αναθέτουσας αρχής προς τις διαπιστωθείσες κατά τον αρχικό έλεγχο πλημμέλειες. Σε κάθε όμως περίπτωση, η υποβολή φακέλου συμμόρφωσης δεν μπορεί να οδηγήσει σε εκ πλαγίου επανεξέταση της ορθότητας των νομικών κρίσεων που είχαν διατυπωθεί με την αρχική πράξη ή απόφαση επί της νομιμότητας της διαδικασίας ανάθεσης και των όρων του σχεδίου σύμβασης, στον βαθμό που τα ζητήματα αυτά έχουν ήδη κριθεί. Με βάση τα ανωτέρω κρίθηκε ότι η αρμόδια Επίτροπος μη νομίμως απείχε του ελέγχου, αλλά όφειλε να επιληφθεί της υπόθεσης ελέγχοντας το βαθμό συμμόρφωσης της αναθέτουσας αρχής με τις οριστικές κρίσεις της προγενέστερης απόφασης του Τμήματος και της Ολομέλειας του Δικαστηρίου. Ανακαλεί την Πράξη της Επιτρόπου. Αναπέμπει την υπόθεση σε αυτήν προκειμένου να κρίνει επί της νομιμότητας του σχεδίου σύμβασης κατά το σκεπτικό.
- Κατηγορία:
- Προσυμβατικός έλεγχος
Απόφαση 1277/2025 Έβδομο Τμήμα
Δήμος προκηρύσσει διαγωνισμό με ανοικτή διαδικασία, για την ανάθεση υπηρεσιών σχετικά με την ενίσχυση της τεχνικής του υπηρεσίας, δια μίσθωσης κατάλληλου εξοπλισμού, διάθεσης απαραίτητων υλικών και δυνατότητα ανάθεσης εργασιών για την άμεση επίλυση επειγουσών αναγκών που θα προκύψουν κατά την διά
Δήμος προκηρύσσει διαγωνισμό με ανοικτή διαδικασία, για την ανάθεση υπηρεσιών σχετικά με την ενίσχυση της τεχνικής του υπηρεσίας, δια μίσθωσης κατάλληλου εξοπλισμού, διάθεσης απαραίτητων υλικών και δυνατότητα ανάθεσης εργασιών για την άμεση επίλυση επειγουσών αναγκών που θα προκύψουν κατά την διάρκεια της σύμβασης (24 μήνες). Διακωλυτικοί λόγοι υπογραφής της σύμβασης αποτέλεσαν η αοριστία του αντικειμένου στην διακήρυξη, η έλλειψη των στοιχείων που ελήφθησαν υπόψη για τις τιμές και την ανάγκη της ανάθεσης, η μη υποδιαίρεση σε τμήματα και η μη περιγραφή του δικαιώματος προαίρεσης. Το Τμήμα έκρινε, ότι ο χαρακτήρας της σύμβασης είναι ιδιαίτερος, καθώς αφορά την ετοιμότητα του αναδόχου να διαθέτει στο Δήμο για μελλοντική χρήση, σε περίπτωση επειγουσών αναγκών, τον απαραίτητο εξοπλισμό- συγκεκριμένα μηχανήματα, υλικά και ανθρώπινο δυναμικό για 24 μήνες, τα οποία αναφέρονται κατά μεγάλο μέρος στην διακήρυξη και στον προϋπολογισμό της Μελέτης, επομένως το αντικείμενό της διατυπώνεται με σαφήνεια, έτσι ώστε, να μπορεί να γίνει αντιληπτό στον κύκλο των ενδιαφερόμενων οικονομικών φορέων, ώστε αυτοί να μπορούν να διαμορφώσουν βάσιμες και ανταποκρινόμενες στη πραγματικότητα, ρεαλιστικές προσφορές, η σκοπιμότητά της τεκμηριώνεται με την απόδειξη της ανεπάρκειας του υπάρχοντος εξοπλισμού και του υπηρετούντος προσωπικού και τούτο δεν αναιρείται από την αναφερόμενη σχετικότητα των ποσοτήτων, καθώς πρόκειται για μία σύμβαση εξασφάλισης διαθεσιμότητας για μελλοντικές έκτακτες ανάγκες, για τις οποίες δεν είναι δυνατόν ο εκ των προτέρων ακριβής προσδιορισμός. Αιτιολογείται ο προϋπολογισμός βάσει των τιμών των ΑΤΟΕ και ΑΤΕΟ που ελήφθησαν υπόψη. Μειοψηφία. Δεν προσκομίστηκαν πρόσφορα αποδεικτικά στοιχεία στατιστικά, συγκριτικά, ιστορικά, και δεν επιβεβαιώνονται τα μεγέθη που παρουσιάζονται στην μελέτη.
Το Τμήμα έκρινε ότι η ελεγχόμενη σύμβαση αφορά μία ενιαία υπηρεσία και η μη υποδιαίρεση αυτής σε τμήματα κείται εντός των ορίων της διακριτικής ευχέρειας της αναθέτουσας αρχής.Το δικαίωμα προαίρεσης πρέπει να υπάρχει στην απόφαση πολυετούς ανάληψης δαπάνης του αρμοδίου διατάκτη και στο σχέδιο της σύμβασης. Δεν αρκεί η περιγραφή του μόνο στη διακήρυξη. Δεκτή η προσφυγή ανάκλησης υπό τον όρο το σχέδιο σύμβασης να συμπληρωθεί με την ακριβή περιγραφή του δικαιώματος προαίρεσης και στην οικεία απόφαση ανάληψης πολυετούς υποχρέωσης να συμπεριληφθεί η δαπάνη του.- Κατηγορία:
- Προσυμβατικός έλεγχος
- Προμήθειες
Απόφαση 1238/2025 Έβδομο Τμήμα
Προσυμβατικός έλεγχος. Εκ των υστέρων υποβολή συμπληρωματικής σύμβασης.
Προσυμβατικός έλεγχος. Εκ των υστέρων υποβολή συμπληρωματικής σύμβασης. Η παράλειψη υποβολής στο Ελεγκτικό Συνέδριο για την άσκηση ελέγχου νομιμότητας, δημόσιας σύμβασης έργου, αρχικής ή τροποποιητικής, πριν την υπογραφή και εκτέλεσή της, κατά παράβαση του εν λόγω ουσιώδους τύπου, συνεπάγεται την αυτοδίκαιη ακυρότητα αυτής. Κατ’ εξαίρεση, ο εκ των υστέρων έλεγχος δημοσίων συμβάσεων, οι οποίες συνήφθησαν και εκτελέστηκαν χωρίς να έχουν υποβληθεί για έλεγχο νομιμότητας στο Ελεγκτικό Συνέδριο, επιτρέπεται μόνον εφόσον τούτο δικαιολογείται από λόγους υπερέχοντος δημοσίου συμφέροντος και προβλέπεται από ειδικές διατάξεις και για συγκεκριμένες πάντοτε κατηγορίες δημοσίων συμβάσεων. Συναφώς, στο πεδίο των συμπληρωματικών συμβάσεων, κατ’ εξαίρεση του προσυμβατικού ελέγχου, παραδεκτώς υποβάλλονται στο Ελεγκτικό Συνέδριο για έλεγχο νομιμότητας συμπληρωματικές συμβάσεις που περιλαμβάνουν ήδη εκτελεσθείσες εργασίες, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 155 του ν. 4412/2016. Ως εκ τούτου, σε κάθε περίπτωση που ανακύπτει ζήτημα διενέργειας ελέγχου νομιμότητας συμπληρωματικής σύμβασης, η οποία περιλαμβάνει εργασίες που έχουν ήδη εκτελεσθεί, ερευνάται αν οι εργασίες αυτές εκτελέστηκαν δυνάμει του άρθρου 155 του ν. 4412/2016, αλλά και αν πράγματι συντρέχουν οι ουσιαστικές και τυπικές προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου αυτού. Εάν δε κριθεί ότι δεν συντρέχουν σωρευτικά οι ως άνω προϋποθέσεις, το ασκούν τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας όργανο στερείται κατά χρόνο αρμοδιότητας να προβεί σε έλεγχο της οικείας συμπληρωματικής σύμβασης. Εν προκειμένω ούτε ο προσφεύγων επικαλείται ούτε από τα στοιχεία του φακέλου αποδεικνύεται ότι, πριν την εκτέλεση των επίμαχων εργασιών, ακολουθήθηκε η διαδικασία του άρθρου 155 του ν. 4412/2016 (σύνταξη τεχνικής περιγραφής από τη Διευθύνουσα Υπηρεσία του έργου, με αιτιολόγηση του κατεπείγοντος και εκτίμηση της σχετικής δαπάνης, έγκριση της διενέργειας των εργασιών αυτών από την Προϊσταμένη Αρχή, έγγραφη ή προφορική εντολή της υπηρεσίας προς τον ανάδοχο για την εκτέλεση των εν λόγω εργασιών, με καταχώριση στο ημερολόγιο του έργου), αλλά, αντιθέτως, από τα στοιχεία του φακέλου αποδεικνύεται ότι ο προσφεύγων ακολούθησε τη διαδικασία του άρθρου 156 του ν. 4412/2016. Απορριπτέος τυγχάνει ο προβαλλόμενος λόγος περί συνδρομής συγγνωστής πλάνης, δοθέντος ότι, ανεξαρτήτως του ότι οι εφαρμοζόμενες διατάξεις είναι σαφείς και έχουν τύχει νομολογιακής επεξεργασίας, κατά τα παγίως γενόμενα δεκτά, η συγγνωστή πλάνη των οργάνων της αναθέτουσας αρχής δεν αποτελεί παραδεκτό λόγο προσφυγής ανάκλησης και τούτο διότι τυχόν παραδοχή του θα αλλοίωνε τον αντικειμενικό χαρακτήρα και θα έθιγε την πρακτική αποτελεσματικότητα του προσυμβατικού ελέγχου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Απόρριψη της προσφυγής ανάκλησης και μη ανάκληση της προσβαλλόμενης πράξης με την οποία η Επίτροπος έκρινε ότι στερείται κατά χρόνο αρμοδιότητας να επιληφθεί του ελέγχου νομιμότητας του υποβληθέντος σχεδίου της εν λόγω συμπληρωματικής σύμβασης, καθώς αυτή περιλαμβάνει εργασίες που, στο σύνολό τους, έχουν ήδη εκτελεσθεί και δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 155 του ν. 4412/2016.
- Κατηγορία:
- Προσυμβατικός έλεγχος
- Έργα
