Προσυμβατικός έλεγχος. Εκ των υστέρων υποβολή συμπληρωματικής σύμβασης. Η παράλειψη υποβολής στο Ελεγκτικό Συνέδριο για την άσκηση ελέγχου νομιμότητας, δημόσιας σύμβασης έργου, αρχικής ή τροποποιητικής, πριν την υπογραφή και εκτέλεσή της, κατά παράβαση του εν λόγω ουσιώδους τύπου, συνεπάγεται την αυτοδίκαιη ακυρότητα αυτής. Κατ’ εξαίρεση, ο εκ των υστέρων έλεγχος δημοσίων συμβάσεων, οι οποίες συνήφθησαν και εκτελέστηκαν χωρίς να έχουν υποβληθεί για έλεγχο νομιμότητας στο Ελεγκτικό Συνέδριο, επιτρέπεται μόνον εφόσον τούτο δικαιολογείται από λόγους υπερέχοντος δημοσίου συμφέροντος και προβλέπεται από ειδικές διατάξεις και για συγκεκριμένες πάντοτε κατηγορίες δημοσίων συμβάσεων. Συναφώς, στο πεδίο των συμπληρωματικών συμβάσεων, κατ’ εξαίρεση του προσυμβατικού ελέγχου, παραδεκτώς υποβάλλονται στο Ελεγκτικό Συνέδριο για έλεγχο νομιμότητας συμπληρωματικές συμβάσεις που περιλαμβάνουν ήδη εκτελεσθείσες εργασίες, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 155 του ν. 4412/2016. Ως εκ τούτου, σε κάθε περίπτωση που ανακύπτει ζήτημα διενέργειας ελέγχου νομιμότητας συμπληρωματικής σύμβασης, η οποία περιλαμβάνει εργασίες που έχουν ήδη εκτελεσθεί, ερευνάται αν οι εργασίες αυτές εκτελέστηκαν δυνάμει του άρθρου 155 του ν. 4412/2016, αλλά και αν πράγματι συντρέχουν οι ουσιαστικές και τυπικές προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου αυτού. Εάν δε κριθεί ότι δεν συντρέχουν σωρευτικά οι ως άνω προϋποθέσεις, το ασκούν τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας όργανο στερείται κατά χρόνο αρμοδιότητας να προβεί σε έλεγχο της οικείας συμπληρωματικής σύμβασης. Εν προκειμένω ούτε ο προσφεύγων επικαλείται ούτε από τα στοιχεία του φακέλου αποδεικνύεται ότι, πριν την εκτέλεση των επίμαχων εργασιών, ακολουθήθηκε η διαδικασία του άρθρου 155 του ν. 4412/2016 (σύνταξη τεχνικής περιγραφής από τη Διευθύνουσα Υπηρεσία του έργου, με αιτιολόγηση του κατεπείγοντος και εκτίμηση της σχετικής δαπάνης, έγκριση της διενέργειας των εργασιών αυτών από την Προϊσταμένη Αρχή, έγγραφη ή προφορική εντολή της υπηρεσίας προς τον ανάδοχο για την εκτέλεση των εν λόγω εργασιών, με καταχώριση στο ημερολόγιο του έργου), αλλά, αντιθέτως, από τα στοιχεία του φακέλου αποδεικνύεται ότι ο προσφεύγων ακολούθησε τη διαδικασία του άρθρου 156 του ν. 4412/2016. Απορριπτέος τυγχάνει ο προβαλλόμενος λόγος περί συνδρομής συγγνωστής πλάνης, δοθέντος ότι, ανεξαρτήτως του ότι οι εφαρμοζόμενες διατάξεις είναι σαφείς και έχουν τύχει νομολογιακής επεξεργασίας, κατά τα παγίως γενόμενα δεκτά, η συγγνωστή πλάνη των οργάνων της αναθέτουσας αρχής δεν αποτελεί παραδεκτό λόγο προσφυγής ανάκλησης και τούτο διότι τυχόν παραδοχή του θα αλλοίωνε τον αντικειμενικό χαρακτήρα και θα έθιγε την πρακτική αποτελεσματικότητα του προσυμβατικού ελέγχου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Απόρριψη της προσφυγής ανάκλησης και μη ανάκληση της προσβαλλόμενης πράξης με την οποία η Επίτροπος έκρινε ότι στερείται κατά χρόνο αρμοδιότητας να επιληφθεί του ελέγχου νομιμότητας του υποβληθέντος σχεδίου της εν λόγω συμπληρωματικής σύμβασης, καθώς αυτή περιλαμβάνει εργασίες που, στο σύνολό τους, έχουν ήδη εκτελεσθεί και δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 155 του ν. 4412/2016.

Κατηγορία:
• Προσυμβατικός έλεγχος
• Έργα

Κατεβάστε το αρχείο

Τροποποίηση σύμβασης - Δικαίωμα προαίρεσης  
Σχέδιο της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης «Κατασκευή Μονάδας Επεξεργασίας Αστικών Αποβλήτων». Οι συμβάσεις δημοσίων έργων μπορούν να τροποποιούνται χωρίς νέα διαδικασία σύναψης δημόσιας σύμβασης, εφόσον η οικεία τροποποίηση είναι ήσσονος σημασίας, δηλαδή εφόσον η αξία αυτής είναι κατώτερη σωρευτικά του εκάστοτε ισχύοντος κατώτατου ορίου που από 1.1.2024 ανέρχεται σε 5.538.000 ευρώ χωρίς ΦΠΑ και του 15% της αξίας της αρχικής σύμβασης, με την πρόσθετη προϋπόθεση ότι παραμένει αμετάβλητη η συνολική φύση της τελευταίας. Για τον προσδιορισμό του ως άνω ποσοστού του 15% της αξίας της αρχικής σύμβασης δεν προσμετρούνται σε αυτή τα οικεία δικαιώματα προαίρεσης, καθόσον αυτά, σύμφωνα με τη ρητή πρόβλεψη του άρθρου 132 παρ. 1 περ. α΄ του ν. 4412/2016, αποτελούν τροποποιήσεις της αρχικής σύμβασης που προβλέπονται σε σαφείς, ακριβείς και ρητές ρήτρες αναθεώρησης στα αρχικά έγγραφα της σύμβασης.  Εν προκειμένω η ελεγχόμενη 2η συμπληρωματική σύμβαση δεν συνιστά ήσσονος σημασίας τροποποίηση.

Κατηγορία:
• Προσυμβατικός έλεγχος
• Έργα

Κατεβάστε το αρχείο

Συμπληρωματική σύμβαση – Επέκταση φυσικού αντικειμένου.
​Κατασκευή σιδηροδρομικού δικτύου. Με την ανάθεση αυτή διευρύνεται το αντικείμενο της αρχικής σύμβασης επιδομής με στοιχεία που δεν είχαν αρχικώς προβλεφθεί, τα οποία μεταβάλλουν ουσιωδώς τα χαρακτηριστικά της, αλλά και την οικονομική της ισορροπία υπέρ του αναδόχου, με αλληλοεμπλοκή των χρηματοδοτήσεων των δύο αρχικών συμβάσεων.

Κατηγορία:
• Προσυμβατικός έλεγχος
• Έργα

Κατεβάστε το αρχείο

Ένωση οικονομικών φορέων – Απαιτήσεις οικονομικής και χρηματοοικονομικής επάρκειας.
Συντήρηση αποχετευτικών δικτύων. Όρος διακήρυξης που ορίζει ότι σε περίπτωση υποβολής προσφοράς από ένωση οικονομικών φορέων, όλες οι ελάχιστες απαιτήσεις οικονομικής και χρηματοοικονομικής επάρκειας «θα πρέπει να καλύπτονται από κάθε μέλος της ένωσης». Αρνητική πράξη Κλιμακίου ΕλΣυν και κοινοποίηση αυτής στην Επιτροπή Ανταγωνισμού. Τέτοια απαίτηση αντίκειται στην αρχή της αναλογικότητας, διότι εισάγει παρέκκλιση που δεν δικαιολογείται από αντικειμενικούς λόγους, συνεχόμενους με τη φύση, την πολυπλοκότητα ή τις ιδιαιτερότητες του αντικειμένου της σύμβασης, και υπερβαίνει το αναγκαίο μέτρο, εισάγει συνεπώς, ανεπίτρεπτο, υπέρμετρο περιορισμό στην πρόσβαση στο διαγωνισμό σε βάρος των επιχειρήσεων, συμπεριλαμβανομένων των μικρομεσαίων. Ουσιώδης εν προκειμένω η πλήμμέλεια.

Κατηγορία:
• Προσυμβατικός έλεγχος
• Υπηρεσίες

Κατεβάστε το αρχείο

Προσφυγή αναθεώρησης. Το Τμήμα, αποφαινόμενο επί προσφυγής ανάκλησης, οφείλει να περιορισθεί στην εξέταση των προβαλλόμενων ενώπιόν του λόγων ανάκλησης και δεν μπορεί, κατ’ αρχήν, με αυτεπάγγελτη έρευνα του πραγματικού να αναδείξει το πρώτον ένα νέο διακωλυτικό λόγο σύναψης της σύμβασης που δεν έχει διαπιστώσει το Κλιμάκιο, καθόσον τούτο συνιστά μη προβλεπόμενη στον νόμο υποκατάσταση του Τμήματος στην αρμοδιότητα του Κλιμακίου, ενώ, επιπροσθέτως, οδηγεί στον αιφνιδιασμό των προσφευγόντων, επηρεάζοντας αρνητικά τα δικαιώματα άμυνάς τους και στερώντας τους ουσιαστικά ένα δικονομικό στάδιο προστασίας Έννοια και περιεχόμενο των προγραμματικών συμβάσεων «ενδοϋπηρεσιακής (in house)» ανάθεσης για τη «διοικητική και τεχνική υποστήριξη» από Αναπτυξιακό Οργανισμό της τεχνικής υπηρεσίας ενός Δήμου. Η έλλειψη τεκμηρίωσης του προϋπολογισμού της ελεγχόμενης σύμβασης ανεδείχθη ως πλημμέλεια από την Πράξη της Επιτρόπου, κατά τρόπο που αφορά στο σύνολο του προϋπολογισμού, συμπεριλαμβανομένων και των έμμεσων δαπανών. Με την κρίση του Τμήματος ότι ως προς τις έμμεσες δαπάνες δεν αιτιολογείται ο προϋπολογισμός της σύμβασης δεν ανεδείχθη νέα πλημμέλεια από το Τμήμα για τη σύναψη της ελεγχόμενης σύμβασης και ο προβαλλόμενος λόγος είναι αβάσιμος. Δεν υφίσταται αντίφαση στην αιτιολογία της απόφασης του Τμήματος ούτε έλλειψη αιτιολογίας. Εξακολουθεί να συντρέχει έλλειψη τεκμηρίωσης των έμμεσων λειτουργικών δαπανών αφενός και, σύνδεσής τους, αφετέρου, ειδικά με την υλοποίηση του αντικειμένου της προγραμματικής σύμβασης. Απορρίπτει την προσφυγή αναθεώρησης.

Κατηγορία:
• Προσυμβατικός έλεγχος
• Υπηρεσίες

Κατεβάστε το αρχείο

Αίτηση αναίρεσης. Εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας (άρθ. 25 παρ. 1 εδ. δ΄ Συντ., άρθ. 150 και 164 ν. 4820/2021). Καταλογισμός αποδοχών λόγω αχρεώστητης λήψης, συνεπεία ανάκλησης διορισμού, καθόσον διαπιστώθηκε ότι η βεβαίωση του Διεπιστημονικού Κέντρου Αναγνώρισης Τίτλων Σπουδών Αλλοδαπής (ΔΙ.Κ.Α.Τ.Σ.Α.) περί αναγνώρισης της ισοτιμίας του τίτλου σπουδών που είχε προσκομιστεί κατά τον διορισμό ήταν πλαστή. Κρίση ότι η απόφαση του δικάσαντος Τμήματος στερείται νόμιμης βάσης, διότι, κατά την εξέταση αν με τον επίδικο καταλογισμό τηρήθηκαν οι απαιτήσεις αναλογικότητας και δίκαιης ισορροπίας μεταξύ του επιδιωχθέντος με αυτόν θεμιτού σκοπού και των θεμελιωδών δικαιωμάτων του καταλογισθέντος που εθίγησαν από αυτόν, δεν στάθμισε όλα τα δεδομένα που τέθηκαν ως κρίσιμα στην μείζονα πρόταση του δικανικού του συλλογισμού, παραλείποντας ορισμένα εξ αυτών. Αναιρεί την πληττόμενη απόφαση και αναπέμπει την υπόθεση στο Τμήμα, καθώς κρίνει ότι η υπόθεση χρήζει διερεύνησης ως προς το πραγματικό της μέρος και, περαιτέρω, προκειμένου να ληφθούν υπόψη επίκαιρα στοιχεία της οικονομικής κατάστασης του καταλογισθέντος. Αντίθετη ως προς το ζήτημα της αναπομπής μειοψηφία.

Κατηγορία:
• Δημοσιονομική Ευθύνη
• Αχρεωστήτως λαβόντες

Κατεβάστε το αρχείο

Δημοσιονομική διόρθωση και ανάκτηση στο πλαίσιο του προγράμματος «Ενίσχυση Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στους τομείς μεταποίησης, τουρισμού, εμπορίου – υπηρεσιών». Ο ιδιώτης-επενδυτής με την έγκριση του επενδυτικού του σχεδίου εντάσσεται σε ένα σύστημα δημόσιας χρηματοδότησης (από εθνικούς και ενωσιακούς πόρους) στο πλαίσιο του οποίου επιβάλλεται σε αυτόν, ως τελικού αποδέκτη της ενίσχυσης, αυτοτελής υποχρέωση λογοδοσίας. Παραβίαση ουσιωδών  ορών χρηματοδότησης, με συνέπεια να μην επιτευχθεί εν συνόλω το φυσικό αντικείμενο και ο σκοπός της χορηγηθείσας ενίσχυσης, γεγονός που δικαιολογεί την επιβολή δημοσιονομικής διόρθωσης για το σύνολο της ληφθείσας χρηματοδότησης. Η έκδοση της προσβαλλομένης αποτελεί νομίμως επιβαλλόμενο μέτρο αποκαταστατικού χαρακτήρα. Απόρριψη των προβαλλόμενων λόγων περί αρχής αναλογικότητας και αρχής της.

Κατηγορία:
• Δημοσιονομική Ευθύνη
• Δημοσιονομικές διορθώσεις

Κατεβάστε το αρχείο

Έφεση κατά καταλογιστικής πράξης από Οικονομικούς Επιθεωρητές του Υπουργείου Οικονομικών εις βάρος Ο.Τ.Α. Α΄ βαθμού. Οι διατάξεις του ν.δ/τος 1264/1942 και του ν. 2343/1995 απονέμουν στους Οικονομικούς Επιθεωρητές αρμοδιότητα για τη διενέργεια ελέγχων στις δημόσιες εν γένει διαχειρίσεις (δημοσίου, ν.π.δ.δ. και ο.τ.α), καθώς και για τον καταλογισμό των οικείων υπολόγων, σε περίπτωση διαπίστωσης ελλείμματος σε αυτές. Δεν καταλογίζεται νομίμως το νομικό πρόσωπο, στους κόλπους του οποίου ανέπτυξε διαχειριστική δράση ο υπόλογος (φυσικό πρόσωπο) - ή ο μετ΄αυτού συνευθυνόμενος -, δοθέντος ότι δεν είναι το νομικό πρόσωπο που ασκεί διαχείριση, αλλά τα φυσικά πρόσωπα (δημόσιοι υπάλληλοι ή λειτουργοί) τα οποία συγκροτούν τα κατά νόμο όργανα διοίκησης αυτού (μονομελή ή συλλογικά), αναμειγνύονται στην διαχείριση αυτού και ενεργούν διαχειριστικές πράξεις για λογαριασμό του. Μη νομίμως με την προσβαλλόμενη πράξη καταλογίσθηκε το νομικό πρόσωπο του Δήμου με το ποσό, που αντιστοιχεί στη ζημία που φέρεται ότι επήλθε στο Δημόσιο από τη μη απόδοση σε αυτό παρακρατηθεισών υπέρ αυτού κρατήσεων, καθώς ο ίδιος ο Δήμος δεν δύναται να θεωρηθεί υπόλογος διαχειριστής των ως άνω κρατήσεων και συνεπώς να καταστεί υπεύθυνος για την αποκατάσταση της ζημίας αυτής. Καταλογιστική απόφαση που εκδίδεται από όργανο, το οποίο δεν έχει εκ του νόμου τέτοια αρμοδιότητα, είναι ακυρωτέα. Στην έρευνα της νομιμότητας και του κύρους της καταλογιστικής απόφασης, στην οποία προβαίνει και αυτεπαγγέλτως το Δικαστήριο επιλαμβανόμενο έφεσης κατ΄ αυτής, περιλαμβάνεται και η έρευνα της αρμοδιότητας του καταλογίσαντος οργάνου. Δέχεται την έφεση.

Κατηγορία:
• Δημοσιονομική Ευθύνη
• Αστική ευθύνη

Κατεβάστε το αρχείο

​Αίτηση αναστολής της επισπευδόμενης εις βάρος του αιτούντος e-Ε.Φ.Κ.Α. διαδικασίας αναγκαστικής εκτέλεσης, λόγω της μη τήρησης της οριζόμενης από τις διατάξεις της παρ. 2 του άρθρου 4 του ν. 3068/2002 προδικασίας, ήτοι διότι δεν επιδόθηκε εξήντα (60) ημέρες πριν από την έναρξη της διαδικασίας αυτής η προς εκτέλεση απόφαση του Τμήματος στον εκπρόσωπο του ως άνω αρμοδίου για την πληρωμή της απαίτησης ν.π.δ.δ. Δεκτή η αίτηση.

Κατηγορία:
• Συνταξιοδοτικές διαφορές

Κατεβάστε το αρχείο

Εν Συμβουλίω διαδικασία (άρθ. 91 ν. 4700/2020). Αποζημιωτική αξίωση στρατιωτικού συνταξιούχου. Ευθύνη του εναγομένου προς αποκατάσταση της ζημίας που υπέστη ο ενάγων λόγω παράνομης μη αναπροσαρμογής από τη συνταξιοδοτική διοίκηση των συντάξιμων αποδοχών του βάσει των διατάξεων περί μισθολογικών προαγωγών των νόμων 2838/2000 και 3016/2002. 
Συντρέχουν στην υπό κρίση αγωγή οι προϋποθέσεις για την εξέταση αυτής από το Συμβούλιο του άρθρου 91 του ν.4700/2020, δεδομένου ότι με αυτήν τίθεται νομικό ζήτημα περί εφαρμογής των διατάξεων των νόμων 2838/2000 και 3016/2002 στους στρατιωτικούς συνταξιούχους, το οποίο έχει επιλυθεί με πάγια νομολογία της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου (ΕλΣυν Ολ 814/2004). Απαράδεκτη η διεύρυνση των υποκειμένων της δίκης καθώς και του αντικειμένου αυτής με υπόμνημα. Σύμφωνα με τα Πρακτικά της 14ης Γενικής Συνεδρίασης της 22ας Ιουνίου 2022,  το Δικαστήριο,  σε Συμβούλιο, διαπιστώνει την ύπαρξη του ουσιαστικού δικαιώματος του ενάγοντος σε αποζημίωση και με το διατακτικό της απόφασης αναθέτει στη Συνταξιοδοτική Διοίκηση την εκκαθάριση της δικαιούμενης αποζημίωσης εντός εύλογης προθεσμίας. Απορριπτέο τυγχάνει το αίτημα για την καταβολή  οικογενειακού επιδόματος σε ποσοστό 10% επί των δικαιούμενων διαφορών συντάξεων, καθώς κατά το επίδικο χρονικό διάστημα η καταβολή του εν λόγω επιδόματος ρυθμιζόταν αποκλειστικά από τις διατάξεις των άρθρων 11 του ν.3205/2003 και  1 παρ.12 του ν.3234/2004. Δέχεται νομική βάση της αγωγής.

Κατηγορία:
• Συνταξιοδοτικές διαφορές
• Στρατιωτικοί συνταξιούχοι

Κατεβάστε το αρχείο