Ο εσωτερικός έλεγχος αποτελεί κρίσιμο πυλώνα για τη διασφάλιση της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, καθώς και για την πρόληψη φαινομένων απάτης, διαφθοράς και κακοδιοίκησης. Παρά τη πρόοδο που έχει συντελεστεί, τα ευρήματα καταδεικνύουν ότι η εφαρμογή των ΣΕΕ παραμένει σε μεγάλο βαθμό ελλιπής και ανομοιογενής.

Κύρια ευρήματα του ελέγχου:

1. Υλοποίηση συστάσεων προηγούμενου έτους

Μείωση των απολύτως αδρανών φορέων: από 53,8% σε ~41%.
Αύξηση υποβολής εκθέσεων εσωτερικού ελέγχου: από ~20% σε ~50%.
Περιορισμένη πρόοδος στην καταγραφή διαδικασιών και στις Επιτροπές Ελέγχου. 

2. Συνολική εικόνα Συστημάτων Εσωτερικού Ελέγχου

Μόλις 19% των φορέων διαθέτει λειτουργικά ολοκληρωμένα ΣΕΕ.
Το 81% παραμένει σε πρώιμο ή ανεπαρκές στάδιο ανάπτυξης.
Παρά τη σχετική βελτίωση σε νοσοκομεία, ΟΤΑ Β’ βαθμού και ΑΕΙ, η συνολική εικόνα παραμένει προβληματική.

3. Καταγραφή διαδικασιών

Το 68% των φορέων έχει καταγράψει λιγότερες από τις μισές διαδικασίες.
Μόλις 9,43% έχει προβεί σε πλήρη καταγραφή.
Το 43% των φορέων δεν μπορεί να εκτιμήσει τη λειτουργικότητα των καταγεγραμμένων διαδικασιών του, λόγω χρήσης υποδειγμάτων άλλων φορέων (copy–paste).

4. Μονάδες Εσωτερικού Ελέγχου

Το 55% των φορέων έχει συστήσει Μονάδες Εσωτερικού Ελέγχου.
Η σύσταση Μονάδων Εσωτερικού Ελέγχου αντιμετωπίζεται συχνά ως τυπική υποχρέωση.
Το 32% των φορέων που διαθέτουν Μονάδες Εσωτερικού Ελέγχου δεν τις έχει στελεχώσει, υποδηλώνοντας τυπική συμμόρφωση χωρίς ουσιαστική λειτουργία.
Ταχεία εναλλαγή προσωπικού των Μονάδων Εσωτερικού Ελέγχου και στελέχωσή τους με προσωπικό βραχείας διαθεσιμότητας.

5. Λειτουργικές αδυναμίες Μονάδων Εσωτερικού Ελέγχου

Τα ετήσια προγράμματα εργασιών δεν λαμβάνουν υπόψη τις στρατηγικές προτεραιότητες και τους κινδύνους.
Σημαντικές αρμοδιότητες (π.χ. έλεγχος προϋπολογισμών, οικονομικών και μη αναφορών) δεν ασκούνται επαρκώς, αφήνοντας ουσιώδεις δημοσιονομικούς κινδύνους εκτός ελέγχου.

6. Επιτροπές Ελέγχου

Σημαντική υστέρηση στη συγκρότηση των επιτροπών ελέγχου.
Ιδιαίτερα χαμηλή συμμόρφωση σε Κεντρική Διοίκηση, ΟΤΑ Α’ βαθμού και ΝΠΔΔ/ΝΠΙΔ.
Θετική εικόνα σε νοσοκομεία και ΑΕΙ.

7. Εξωτερικοί συνεργάτες

Η πλειοψηφία των Μονάδων Εσωτερικού Ελέγχου των ΟΤΑ, των νοσοκομείων, των ΑΕΙ και των ΝΠΙΔ εξακολουθεί να στηρίζεται στη συνδρομή εξωτερικών συνεργατών.
Το 90% των αναθέσεων έγινε με τη διαδικασία της απευθείας ανάθεσης.  
Το 65,5% του πλήθους και της αξίας των συμβάσεων συγκεντρώθηκε σε οκτώ αναδόχους.
Καμία αρνητική γνώμη δεν διατυπώθηκε σε 152 εκθέσεις εξωτερικών συνεργατών για την επάρκεια των Συστημάτων Εσωτερικού Ελέγχου.
Παρατηρούνται  υψηλά ποσοστά θετικών γνωμών ακόμα και σε φορείς χωρίς καταγεγραμμένο Σύστημα Εσωτερικού Ελέγχου.
Αμφιβολίες ως προς την ικανότητα των φορέων να παρακολουθούν την εκτέλεση του έργου και να αξιολογούν τα παραδοτέα των εξωτερικών αναδόχων.

Κατηγορία:

Κατεβάστε το αρχείο

Η 2η Υπηρεσία Επιτρόπου Τομέα Αγροτικής Ανάπτυξης διενήργησε κατασταλτικό έλεγχο στον Ειδικό Λογαριασμό Εγγυήσεων Γεωργικών Προϊόντων (Ε.Λ.Ε.ΓΕ.Π.) για το οικονομικό έτος 2023 (16.10.2022-15.10.2023), σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 9 του Οργανικού νόμου του Ελεγκτικού Συνεδρίου (ν. 4820/2021), και του άρθρου 127 του νόμου αυτού, όπως το τελευταίο ισχύει μετά από την αντικατάσταση με την παρ. 1 του άρθρου 50 του ν. 5197/25 (ΦΕΚ 76/16.5.2025/Α), που ορίζει ότι ο έλεγχος του Ελεγκτικού Συνεδρίου στον Ε.Λ.Ε.ΓΕ.Π. είναι ετήσιος, τακτικός και δειγματοληπτικός.

Σκοπός του ελέγχου είναι: i. Η αξιοπιστία των λογαριασμών, ii. η νομιμότητα και κανονικότητα των υποκείμενων πράξεων που θα ελεγχθούν, iii. η αποτελεσματικότητα του συστήματος εσωτερικού  ελέγχου που εφαρμόζεται από τον οργανισμό πληρωμών, αρμόδιο για τη διαχείριση των κονδυλίων του Ε.Λ.Ε.ΓΕ.Π., ως προς τη δυνατότητα του συστήματος να ελαχιστοποιεί τους δημοσιονομικούς κινδύνους καθώς και iv. η διαπίστωση της τήρησης ή μη από τον οργανισμό πληρωμών, των κανόνων που οφείλει να εφαρμόζει, ως διαχειριστής του Ειδικού Λογαριασμού.

Κατηγορία:

Κατεβάστε το αρχείο

Στην παρούσα έκθεση, αναδεικνύονται τα πορίσματα του ελέγχου που διενήργησε το Ελεγκτικό Συνέδριο επί των συστημάτων που εφαρμόζονται για την κάλυψη των στεγαστικών αναγκών υπηρεσιών του Ελληνικού Δημοσίου, καθώς και νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, όπως οι Υγειονομικές Περιφέρειες της Χώρας, ο e-ΕΦΚΑ, ο ΕΟΠΥΥ και η ΔΥΠΑ. 

Σε σχέση, ειδικότερα, με το ερώτημα αν, μέσω των συστημάτων αυτών, επιτυγχάνεται εξοικονόμηση δημοσίων πόρων, τα πορίσματα που προέκυψαν έχουν ως ακολούθως:

1. Οι στεγαστικές ανάγκες των δημοσίων φορέων δεν υπόκεινται σε προηγούμενο της διαδικασίας κάλυψής τους σχεδιασμό και δεν αποτυπώνονται ούτε παρακολουθούνται συστηματικά. Σε περίπτωση ουσιώδους μεταβολής των αναγκών αυτών, δεν έχουν θεσμοθετηθεί επαρκείς συστημικές δικλίδες, που να διασφαλίζουν την επανεξέταση του υφιστάμενου καθεστώτος στέγασης. 

2. Τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται για την καταγραφή της στέγασης των υπηρεσιών των δημοσίων φορέων παρουσιάζουν ελλείψεις στον σχεδιασμό τους. Στο μέτρο που δεν έχουν ενσωματωθεί σε ένα συνεκτικό σύστημα παρακολούθησης των στεγαστικών αναγκών, η πληροφόρηση που παρέχουν για το υφιστάμενο καθεστώς στέγασης είναι αποσπασματική. 

3. Διαπιστώνεται συστηματική προσφυγή στη μίσθωση ακινήτων για τη στέγαση των δημοσίων υπηρεσιών. Οι μισθώσεις, λόγω της κατά κανόνα μακράς διάρκειάς τους, λειτουργούν ως μόνιμες λύσεις. Η πρακτική αυτή δεν συμβαδίζει με τις διατάξεις που ορίζουν τη μίσθωση ως προσωρινή λύση. 

4. Οι Κτηματικές Υπηρεσίες, τα Υπουργεία και τα ΝΠΔΔ του ελέγχου έχουν γνώση μόνο των ακινήτων που διαχειρίζονται. Στο Δημόσιο, η κατανομή των αρμοδιοτήτων επιλογής στεγαστικής λύσης είναι ασαφής και κατακερματισμένη. Δεν έχουν θεσπισθεί διαδικασίες συνεργασίας μεταξύ δημοσίων φορέων για συστέγαση ή διάθεση χώρου ούτε σχετικά κίνητρα. Στο πλαίσιο αυτό περιορίζεται η δυνατότητα αξιολόγησης όλων των διαθέσιμων λύσεων. Η επιλογή της μίσθωσης παρουσιάζει εγγενείς δυσκολίες, καθώς οι διαθέσιμες επιλογές ακινήτων είναι συχνά περιορισμένες, ενώ παρουσιάζονται καθυστερήσεις κατά την τήρηση των σχετικών διαδικασιών.

Κατηγορία:
• Δημοσιονομική Βιωσιμότητα
• Πάγια, Διαχείριση Δημόσιας Περιουσίας

Κατεβάστε το αρχείο

Το Ελεγκτικό Συνέδριο στην έκθεση αυτή διερεύνησε τους παράγοντες πρόκλησης καθυστερήσεων και δυσλειτουργιών στην κτηματογράφηση, αξιολόγησε το σύστημα των πρώτων εγγραφών και εξέτασε την επάρκεια των μηχανισμών ενημέρωσης των κτηματολογικών εγγραφών.

Τα πορίσματα του ελέγχου είναι τα ακόλουθα:

1.Τρεις δεκαετίες μετά τη νομοθετική πρόβλεψή της, η κτηματογράφηση πλησιάζει στο τέλος της. Το χρονικό διάστημα που απαιτήθηκε είναι αντικειμενικά υπέρμετρα εκτεταμένο, ακόμη και για ένα τόσο σύνθετο εγχείρημα. Αξιοσημείωτη πρόοδος σημειώθηκε κατά την τελευταία δεκαετία.

2. Σημαντικός αριθμός ακινήτων έχουν καταχωρηθεί ως αγνώστου ιδιοκτήτη. Η καθυστέρηση ολοκλήρωσης της κτηματογράφησης οφείλεται σε:

-Εγγενείς παράγοντες και χρόνιες δυσλειτουργίες, όπως η ελλιπής καταγραφή της δημόσιας περιουσίας και η μη σύνταξη δασικών χαρτών

-Συχνές μεταβολές του νομοθετικού πλαισίου

-Λειτουργικά προβλήματα, όπως καθυστερήσεις στη συλλογή δηλώσεων, δυσχέρειες στη συγκρότηση των επιτροπών ενστάσεων και υποστελέχωση των υπηρεσιών ποιοτικού ελέγχου.

3.Σε πολλές περιοχές περατώθηκε πρόωρα η κτηματογράφηση χωρίς προηγούμενη ολοκλήρωση της εξέτασης αιτήσεων διόρθωσης και ενστάσεων από τις αρμόδιες Επιτροπές ή τον ανάδοχο. Δεν έχει γίνει μέχρι τώρα χρήση της νομοθετικά προβλεπόμενης δυνατότητας περάτωσης της κτηματογράφησης χωρίς προηγούμενη ανάρτηση.  Προβλέφθηκαν ιδιαίτερα αυστηρές διαδικαστικές προϋποθέσεις εξέτασης των αιτήσεων διόρθωσης των κτηματολογικών εγγραφών για υποθέσεις εκτοπισμού και γεωμετρικών μεταβολών. Τα μέτρα αυτά, ενώ επιταχύνουν την έναρξη της λειτουργίας του Κτηματολογίου, μπορούν να προκαλέσουν παρατεταμένη αβεβαιότητα ως προς το ιδιοκτησιακό καθεστώς των ακινήτων και επιβάρυνση του δικαστικού συστήματος, αν δεν επιταχυνθεί η διεκπεραίωση των εκκρεμών αιτήσεων διόρθωσης και ενστάσεων.

4.Ύπαρξη μεγάλου αριθμού εκκρεμών εγγραπτέων πράξεων και αντιρρήσεων σε ορισμένα κτηματολογικά γραφεία και υποκαταστήματα λόγω υποστελέχωσης. Η υλοποίηση του φυσικού αντικειμένου της ψηφιοποίησης του αρχείου των υποθηκοφυλακείων προχωρά με ικανοποιητικό ρυθμό. Η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης επιτάχυνε σημαντικά τον νομικό έλεγχο των εγγραπτέων πράξεων, συνεπάγεται δε την ανάγκη πρόβλεψης κατάλληλων δικλίδων ασφαλείας. Οι διαδικασίες έχουν ψηφιοποιηθεί σε σημαντικό βαθμό, διαπιστώνονται όμως ορισμένες δυσλειτουργίες.

5.Το νομοθετικό πλαίσιο που διέπει τη λειτουργία του Κτηματολογίου είναι επεξεργασμένο.
Υφίσταται νομοθετική ασάφεια ως προς το αν η οριστικοποίηση ανακριβών πρώτων εγγραφών συνεπάγεται πρωτότυπη κτήση της κυριότητας από τον ανακριβώς εγγεγραμμένο. Χρήζει επανεξέτασης το καθεστώς αποζημιωτικής ευθύνης του Ελληνικού Κτηματολογίου για εσφαλμένες εγγραφές.

Κατηγορία:
• Βιώσιμη Ανάπτυξη
• Υποδομές

Κατεβάστε το αρχείο

Το Ελεγκτικό Συνέδριο διερεύνησε κατά πόσο οι δημόσιοι φορείς αντιμετωπίζουν τα δημόσια έργα ως μακροπρόθεσμες επενδύσεις, διασφαλίζοντας τη λειτουργία και διαθεσιμότητά τους καθ’ όλο τον κύκλο ζωής τους. Τα πορίσματα του ελέγχου είναι τα ακόλουθα:

1. Δεν υφίσταται ένα ολοκληρωμένο σύστημα συνολικής διαχείρισης της αξιοποίησης των έργων καθ’ όλο τον κύκλο ζωής τους. Η υποχρέωση αξιολόγησης της σκοπιμότητας και βιωσιμότητας των έργων και η ουσιαστική διαβούλευση με το κοινό ούτε προβλέπονται με ενιαία και πλήρη ρύθμιση σε επίπεδο κανονιστικού πλαισίου ούτε διενεργούνται κατά κανόνα από τους φορείς. 

2. Δυσχέρειες παρουσιάσθηκαν κατά την αξιοποίηση ορισμένων ολυμπιακών ακινήτων. Στην πρόκλησή τους συνέβαλαν η απουσία σχετικού σχεδιασμού και οι αλλεπάλληλες μεταβιβάσεις της αρμοδιότητας αξιοποίησης. 

3. Δεν έχει τεθεί σε λειτουργία ένα σύστημα συνολικής διαρκούς παρακολούθησης της συντήρησης των έργων. Δεν προγραμματίζονται κατά κανόνα συντηρήσεις και τακτικές επιθεωρήσεις, αλλά οι όποιες παρεμβάσεις λαμβάνουν χώρα κατόπιν αναφορών χρηστών ή έκτακτων βλαβών. 

4. Δεν έχουν θεσπιστεί δείκτες απόδοσης σε σημαντικές κατηγορίες έργων, ενώ οι φορείς δεν ορίζουν τέτοιους δείκτες στα επιμέρους έργα που υλοποιούν, με αποτέλεσμα να δυσχεραίνεται η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητάς τους. 

5. Κατά την εκπόνηση των μελετών δεν σταθμίζονται επαρκώς κίνδυνοι, όπως ακραία καιρικά φαινόμενα, γεωτεχνικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες. 

6. Δεν παρέχονται επαρκείς εγγυήσεις για την άσκηση ουσιώδους επίβλεψης, καθόσον οι τεχνικές υπηρεσίες είναι υποστελεχωμένες, ενώ διαπιστώθηκαν σε αρκετές περιπτώσεις ελλείψεις στην τήρηση ημερολογίων και ανακεφαλαιωτικών εκθέσεων, περιορισμένη παρουσία των επιβλεπόντων, ανεπαρκής τεκμηρίωση των ελέγχων ποιότητας και μη αξιοποίηση της δυνατότητας ανάθεσης της επίβλεψης σε εξωτερικούς φορείς.

Κατηγορία:
• Βιώσιμη Ανάπτυξη
• Επενδύσεις

Κατεβάστε το αρχείο

Στο πλαίσιο του Ετήσιου Προγράμματος Ελέγχων έτους 2024, διενεργήθηκε θεματικός έλεγχος σε δείγμα κληροδοτημάτων που έχουν καταλειφθεί σε Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, την Ακαδημία Αθηνών και το Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών, προκειμένου να διαπιστωθεί αν παρακολουθείται επαρκώς η διαχείριση και αξιοποίησή τους, υπέρ την εκπλήρωσης των κοινωφελών σκοπών για τους οποίους έχουν καταλειφθεί. Τα συστημικού ενδιαφέροντος πορίσματα που προέκυψαν από τον έλεγχο και αναδεικνύονται με την παρούσα έκθεση, είναι τα ακόλουθα:

Ι.  Η καταχώριση των κληροδοτημάτων του ελέγχου στο Μητρώο Κοινωφελών Περιουσιών είναι ελλιπής και δεν παρέχει ακριβή και επίκαιρη εικόνα των περιουσιών, ώστε να διασφαλίζεται επαρκώς η διαφανής και αποτελεσματική καταγραφή και παρακολούθησή τους.

ΙΙ.  Δεν επαληθεύεται η ορθότητα της οικονομικής διαχείρισης των κληροδοτημάτων του ελέγχου, καθώς έχουν πλήρως ατονήσει οι οποιουδήποτε είδους ελεγκτικοί μηχανισμοί, ακόμη και σε περιπτώσεις μη κατάρτισης και μη υποβολής στις αρμόδιες αρχές των προβλεπόμενων οικονομικών καταστάσεων.

ΙΙΙ. Το μέτρο της κατάρτισης σχεδίων διαχείρισης και αξιοποίησης των κοινωφελών περιουσιών δεν έχει τύχει καθολικής εφαρμογής από τους φορείς διαχείρισης, ώστε να αξιολογηθεί αν αυτό θα μπορούσε να συμβάλει στην αντιμετώπιση των δυσχερειών αξιοποίησης ορισμένων περιουσιακών στοιχείων και στην αύξηση των εσόδων από τις διαχειρίσεις των κληροδοτημάτων.

IV.  Η έκταση και η συχνότητα με την οποία εκτελούνται οι κοινωφελείς σκοποί των κληροδοτημάτων του ελέγχου δεν υπόκεινται σε κάποιου είδους ουσιαστική εποπτεία, υπό την έννοια της, ανά τακτά διαστήματα, αποτίμησης των αποτελεσμάτων που επέφεραν οι διαχειρίσεις τους.

Κατηγορία:
• Δημοσιονομική Βιωσιμότητα
• Πάγια, Διαχείριση Δημόσιας Περιουσίας
• Πολιτισμός

Κατεβάστε το αρχείο

Η επαναλαμβανόμενη, ιδίως, τους καλοκαιρινούς μήνες, καταστροφή δασών και δασικών εκτάσεων συνιστά μείζον περιβαλλοντικό πρόβλημα, με βαρύτατες συνέπειες για την οικολογική ισορροπία και τη βιοποικιλότητα, συχνά, όμως, και για τις ανθρώπινες ζωές και περιουσίες. Για τον λόγο αυτόν, η αποκατάσταση των κατεστραμμένων δασικών οικοσυστημάτων και η τεχνητή επανίδρυση των δασών, όπου η φυσική αναγέννηση δεν αρκεί, αποτελεί προτεραιότητα της Πολιτείας, για την οποία πληθώρα δημόσιων πόρων, και από χρηματοδοτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διατίθενται. Κύριο αντικείμενο του παρόντος ελέγχου ήταν κατά πόσον οι δημόσιοι αυτοί πόροι αξιοποιούνται με ορθολογικό τρόπο και αποφέρουν αποτελέσματα. Περαιτέρω, ωστόσο, ο έλεγχος ασχολήθηκε και με τον νέο θεσμό της αναδοχής αποκατάστασης και αναδάσωσης, της ανάληψης, δηλαδή, από ιδιώτες, που εκδηλώνουν ενδιαφέρον και επιλέγονται προς τούτο, του κόστους και της ευθύνης εκτέλεσης των έργων αποκατάστασης και αναδάσωσης που απαιτούνται σε δημόσιες εκτάσεις δασικού χαρακτήρα.  
 

Κατηγορία:
• Δημοσιονομική Βιωσιμότητα
• Πάγια, Διαχείριση Δημόσιας Περιουσίας

Κατεβάστε το αρχείο

Το Ελεγκτικό Συνέδριο διερευνά αν λειτουργούν αποτελεσματικά οι μηχανισμοί ελέγχου που εφαρμόζουν οι Κτηματικές Υπηρεσίες και οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης σχετικά με την τήρηση των υποχρεώσεων που αναλαμβάνουν ιδιώτες κατόπιν χορήγησης άδειας απλής χρήσης αιγιαλού και παραλίας. Ελέγχθηκαν 19 δήμοι και οι αντίστοιχες, συνολικά 14, Κτηματικές Υπηρεσίες. Δόθηκε έμφαση στον εντοπισμό ζητημάτων που ανακύπτουν μετά την πρόσφατη αλλαγή του κανονιστικού πλαισίου που επήλθε με τον ν. 5092/2024.

Κατηγορία:

Κατεβάστε το αρχείο

Η επισκόπηση επικεντρώνεται στον εντοπισμό αδυναμιών και ελλείψεων του συστήματος διαχείρισης των ελληνικών Μνημείων Πολιτιστικής Κληρονομιάς, με σκοπό να συμβάλει στην αποτελεσματικότερη οργάνωση και λειτουργία του για την αξιοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας. 

Κατηγορία:

Κατεβάστε το αρχείο

Το Ελεγκτικό Συνέδριο διερευνά κατά πόσο οι δήμοι ελέγχουν αποτελεσματικά την τήρηση των υποχρεώσεων που έχουν αναλάβει καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος ύστερα από άδεια χρησιμοποίησης κοινόχρηστου χώρου για την ανάπτυξη τραπεζοκαθισμάτων.  Ελέγχθηκαν 14 δήμοι και πραγματοποιήθηκαν επιτόπιοι έλεγχοι σε 476 καταστήματα.

Κατηγορία:

Κατεβάστε το αρχείο